Ο λαγοκέφαλος δεν είναι πια ένα σπάνιο ή «εξωτικό» εύρημα στις ελληνικές θάλασσες. Το τοξικό ψάρι, που αρχικά έκανε την εμφάνισή του στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, έχει πλέον εδραιωθεί σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, προκαλώντας ανησυχία για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την αλιεία και τη δημόσια υγεία.
Ο ψηφιακός χάρτης του δικτύου ELNAIS, με τίτλο «Lagocephalus sceleratus», αποτυπώνει τη διασπορά του είδους στην Ανατολική Μεσόγειο και στις ελληνικές θάλασσες. Οι καταγραφές δείχνουν αυξημένη παρουσία γύρω από την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες, το Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο, ενώ αντίστοιχη εικόνα εμφανίζουν και οι ακτές της Κύπρου και της Τουρκίας.
Δείτε τον διαδραστικό χάρτη ΕΔΩ
Από τη Διώρυγα του Σουέζ στο Αιγαίο
Ο λαγοκέφαλος θεωρείται λεσέψιος μετανάστης, δηλαδή είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η πρώτη καταγραφή του σΕλλάδα έγινε το 2005 και μέσα σε δύο δεκαετίες η εξάπλωσή του υπήρξε εντυπωσιακή.
Διαβάστε επίσης: Λαγοκέφαλος: «Επικήρυξη» 5,33 ευρώ το κιλό για τον τοξικό εισβολέα των ελληνικών θαλασσών
Η κλιματική κρίση και η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών φαίνεται πως διευκολύνουν την εγκατάσταση τέτοιων ξενικών ειδών σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν με την ίδια ένταση. Έτσι, ένα ψάρι που αρχικά εντοπιζόταν κυρίως νοτιότερα, σήμερα καταγράφεται όλο και πιο συχνά σε μεγαλύτερο γεωγραφικό εύρος.
Γιατί είναι επικίνδυνος
Το πρόβλημα με τον λαγοκέφαλο δεν είναι μόνο ότι πρόκειται για χωροκατακτητικό είδος. Είναι και η τοξικότητά του. Σύμφωνα με το ELNAIS, το Lagocephalus sceleratus είναι εξαιρετικά τοξικό και θανατηφόρο αν καταναλωθεί, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, ουσία που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Η εμπορική του εκμετάλλευση έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το είδος διαθέτει ισχυρά, κοφτερά δόντια και μπορεί να προκαλέσει ζημιές σε αλιευτικά εργαλεία, ενώ έχουν αναφερθεί και επιθέσεις σε ανθρώπους. Παράλληλα, λειτουργεί ως αδηφάγος θηρευτής, τρεφόμενος με κεφαλόποδα, καρκινοειδή και ψάρια, γεγονός που επιβαρύνει τα ήδη πιεσμένα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Η «επικήρυξη» με 5,33 ευρώ το κιλό
Η αυξημένη παρουσία του λαγοκέφαλου έχει οδηγήσει και σε κρατική παρέμβαση. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενεργοποίησε πιλοτικό πρόγραμμα διαχείρισης του είδους, με συνολική δημόσια δαπάνη 1,5 εκατ. ευρώ, το οποίο εστιάζει αρχικά στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο.
Το πρόγραμμα προβλέπει στοχευμένη αλίευση με τη συμμετοχή επαγγελματιών παράκτιας αλιείας και αμοιβή που μπορεί να φτάσει έως τα 5,33 ευρώ καθαρά ανά κιλό αλιευμένου λαγοκέφαλου. Παράλληλα, περιλαμβάνει δαπάνες για συλλογή, προσωρινή αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση των ποσοτήτων που θα αλιεύονται.
Τι πρέπει να ξέρουν λουόμενοι και ψαράδες
Ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να καταναλώνεται σε καμία περίπτωση. Ακόμη και αν αλιευθεί κατά λάθος, δεν πρέπει να καθαρίζεται, να μαγειρεύεται ή να διατίθεται για κατανάλωση, καθώς η τοξικότητά του δεν αντιμετωπίζεται με το μαγείρεμα.
Οι λουόμενοι καλό είναι να αποφεύγουν κάθε επαφή με το ψάρι, ειδικά αν το δουν κοντά στην ακτή ή σε ρηχά νερά. Οι ψαράδες, από την πλευρά τους, πρέπει να χειρίζονται το είδος με προσοχή, καθώς τα δόντια του μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς και οι ζημιές στα δίχτυα και στα παραγάδια είναι συχνές.
Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο πόσο γρήγορα αλλάζει το θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου. Δεν πρόκειται απλώς για ένα «περίεργο» ψάρι που προκαλεί φόβο στις παραλίες, αλλά για έναν τοξικό εισβολέα που απειλεί οικοσυστήματα, αλιείς και καταναλωτές — και πλέον παρακολουθείται βήμα προς βήμα στον χάρτη.
Drop Media | Ειδήσεις από την Ελλάδα Λαγοκέφαλος: Ο τοξικός εισβολέας εξαπλώνεται στις ελληνικές θάλασσες – Δείτε πού έχει εμφανιστεί
