Ο αστεροειδής 99942 Άποφις ετοιμάζεται για μία από τις κοντινότερες διελεύσεις μεγάλου διαστημικού σώματος που έχουν προβλεφθεί ποτέ, προσφέροντας ένα σπάνιο ουράνιο θέαμα, αλλά και μία μοναδική ευκαιρία στην επιστημονική κοινότητα.
Την Παρασκευή 13 Απριλίου 2029, ο αποκαλούμενος «Θεός του Χάους» θα περάσει σε απόσταση περίπου 32.000 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης. Η τροχιά του θα τον φέρει για λίγες ώρες πιο κοντά στον πλανήτη από αρκετούς δορυφόρους που κινούνται σε γεωστατική τροχιά, σε ύψος περίπου 36.000 χιλιομέτρων.
Παρά το απειλητικό όνομα και την εντυπωσιακά μικρή απόσταση, η NASA και η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία ξεκαθαρίζουν ότι ο Άποφις θα περάσει με ασφάλεια. Οι διαθέσιμες παρατηρήσεις έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο σύγκρουσής του με τη Γη για τουλάχιστον τα επόμενα 100 χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Άγκυρα: Η κακοκαιρία «κατάπιε» αυτοκίνητο – Κατέρρευσαν δρόμος και τοίχος σχολείου
Ένας αστεροειδής στο μέγεθος του Πύργου του Άιφελ
Ο Άποφις έχει μέση διάμετρο περίπου 340 μέτρων, ενώ ο μεγαλύτερος άξονάς του εκτιμάται ότι φτάνει τουλάχιστον τα 450 μέτρα. Το μέγεθός του συγκρίνεται με το ύψος του Πύργου του Άιφελ ή με ένα μεγάλο κρουαζιερόπλοιο. Πρόκειται για πετρώδη αστεροειδή, κατάλοιπο των πρώτων σταδίων δημιουργίας του Ηλιακού Συστήματος.
Ανακαλύφθηκε τον Ιούνιο του 2004 από τους αστρονόμους Ρόι Τάκερ, Ντέιβιντ Τόλεν και Φαμπρίτσιο Μπερνάρντι στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Kitt Peak της Αριζόνα.
Οι πρώτοι υπολογισμοί της τροχιάς του είχαν προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία, καθώς έδιναν πιθανότητα πρόσκρουσης στη Γη το 2029 που έφτανε το 2,7%. Η εκτίμηση αυτή τον είχε οδηγήσει στο επίπεδο 4 της Κλίμακας του Τορίνο, την υψηλότερη βαθμίδα που είχε καταγραφεί μέχρι τότε για γνωστό αστεροειδή. Νεότερες οπτικές και ραδιοτηλεσκοπικές παρατηρήσεις επέτρεψαν τον ακριβέστερο υπολογισμό της πορείας του και απέκλεισαν τον κίνδυνο.
Το όνομα Άποφις προέρχεται από την αρχαία αιγυπτιακή θεότητα του χάους και της καταστροφής, η οποία απεικονιζόταν συνήθως ως τεράστιο φίδι.
Ορατός χωρίς τηλεσκόπιο
Για λίγες ώρες, ο Άποφις αναμένεται να είναι ορατός με γυμνό μάτι από περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και της Ασίας, υπό την προϋπόθεση ότι ο ουρανός θα είναι καθαρός και δεν θα υπάρχει έντονη φωτορύπανση. Η ESA υπολογίζει ότι περίπου δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι θα βρίσκονται σε περιοχές με δυνατότητα παρατήρησης.
Στον ουρανό θα μοιάζει με φωτεινό αστέρι που κινείται γρήγορα. Στη φάση της μεγαλύτερης προσέγγισης, η φαινομενική κίνησή του θα είναι τόσο έντονη, ώστε μέσα σε ένα λεπτό θα διανύει απόσταση μεγαλύτερη από το φαινομενικό πλάτος της πανσελήνου.
Η Ελλάδα αναμένεται να βρίσκεται μέσα στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ζώνη ορατότητας. Το ακριβές χρονικό παράθυρο και η θέση του αστεροειδούς στον ελληνικό ουρανό θα προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια όσο πλησιάζει η ημερομηνία, επομένως οι σημερινές αναφορές σε συγκεκριμένες ώρες χρειάζονται επιφύλαξη.
Μία συνάντηση που συμβαίνει κάθε χιλιάδες χρόνια
Αστεροειδής αυτού του μεγέθους πλησιάζει τόσο κοντά στη Γη μόλις μία φορά κάθε 5.000 έως 10.000 χρόνια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ESA. Η διέλευση θα επιτρέψει στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν σε πραγματικό χρόνο πώς η γήινη βαρύτητα επηρεάζει την τροχιά, την περιστροφή και την επιφάνεια ενός μεγάλου αστεροειδούς.
Οι βαρυτικές δυνάμεις ενδέχεται να αλλάξουν τον τρόπο περιστροφής του Άποφι, να προκαλέσουν μικρούς «σεισμούς» ή ακόμη και κατολισθήσεις υλικών στην επιφάνειά του.
Η NASA έχει ανακατευθύνει προς τον Άποφι το διαστημικό σκάφος OSIRISREx, το οποίο μετονομάστηκε σε OSIRISAPEX και θα αρχίσει να τον παρατηρεί κατά την προσέγγισή του. Μετά τη διέλευση θα παραμείνει κοντά του για περίπου 18 μήνες, χαρτογραφώντας την επιφάνεια και μελετώντας τη χημική του σύνθεση.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή αποστολή Ramses σχεδιάζεται να συναντήσει τον αστεροειδή πριν από την προσέγγιση και να τον συνοδεύσει, καταγράφοντας τις αλλαγές που θα προκαλέσει η βαρύτητα της Γης. Η Παρασκευή 13 Απριλίου 2029, επομένως, δεν αποτελεί ημερομηνία καταστροφής, αλλά ένα σπάνιο φυσικό πείραμα που θα εκτυλιχθεί μπροστά στα μάτια ολόκληρου του πλανήτη.
Drop Media | Περισσότερα Διεθνή Νέα Άποφις: Η Παρασκευή και 13 που ο «Θεός του Χάους» θα περάσει ξυστά από τη Γη
