Τέλος στον πόλεμο ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βάζει η καταρχήν συμφωνία που ανακοινώθηκε μετά από 108 ημέρες σύγκρουσης. Η αποκλιμάκωση, όμως, δεν σημαίνει και τέλος της κρίσης. Τα πιο δύσκολα ζητήματα μεταφέρονται πλέον στο διπλωματικό τραπέζι: το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και η αντίδραση του Ισραήλ.
Το προσχέδιο συμφωνίας των 14 σημείων ανακοινώθηκε λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής 14 Ιουνίου 2026 και αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία. Το πλήρες περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν και ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργήσουν πλήρως και χωρίς διόδια.
Following intensive talks, we are pleased to announce that the Peace Deal between the United States of America and Islamic Republic of Iran has been REACHED. Both sides have declared the immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in…
— Shehbaz Sharif (@CMShehbaz) June 14, 2026
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, ξεκαθαρίζει ότι οι συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα θα προχωρήσουν μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον αποδεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια. Αυτό είναι και το πρώτο μεγάλο τεστ για τη συμφωνία.
Το πρώτο στοίχημα στα Στενά του Ορμούζ
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ είναι το πιο άμεσο οικονομικό διακύβευμα. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου, γεγονός που την καθιστά μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η διέλευση θα αποκατασταθεί πλήρως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ώστε να υπάρξει χρόνος για την απομάκρυνση ναρκών και άλλων εμποδίων.
Αν η ροή πετρελαίου επανέλθει χωρίς νέες εντάσεις, οι αγορές θα αποφύγουν ένα νέο σοκ στις τιμές ενέργειας, μετά από μήνες αβεβαιότητας και αναταράξεων.
The US and Iran have announced a deal to end the war and reopen the Strait of Hormuz.
This marks a potential breakthrough. It can give much needed space for deeper negotiations on Iran’s nuclear programme and other critical issues. Once implemented, the deal should also ease…
— Kaja Kallas (@kajakallas) June 15, 2026
Το πυρηνικό πρόγραμμα που παραμένει ανοιχτό
Το μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο ζήτημα παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η Τεχεράνη βρισκόταν πιο κοντά από ποτέ στην απόκτηση τεχνολογικής δυνατότητας παραγωγής πυρηνικού όπλου. Οι εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Φορντό και Ισφαχάν αποτελούσαν τον πυρήνα του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ το Ιράν συνέχιζε να αυξάνει τα αποθέματά του σε υλικό υψηλού εμπλουτισμού.
Μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, οι εγκαταστάσεις έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Δεν έχει όμως επιβεβαιωθεί ότι έχουν καταστραφεί πλήρως.
Η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ υποστηρίζουν ότι ανέκοψαν αποφασιστικά την πορεία του Ιράν προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι το πρόγραμμα μπορεί να καθυστέρησε, χωρίς να έχει εξουδετερωθεί οριστικά.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν αυστηρότερους ελέγχους, μεγαλύτερη πρόσβαση διεθνών επιθεωρητών και μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν. Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα και έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Το πιο κρίσιμο ερώτημα αφορά το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου. Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι μέρος του ενδέχεται να μεταφέρθηκε σε άγνωστες τοποθεσίες πριν από τους βομβαρδισμούς. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, το Ιράν μπορεί να διατηρεί τη δυνατότητα επανεκκίνησης του προγράμματος σε μεταγενέστερο χρόνο.
Οι παραχωρήσεις που έφεραν την αποκλιμάκωση
Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν δεν ήρθε χωρίς αμοιβαίες υποχωρήσεις.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, οι ΗΠΑ φέρονται να δεσμεύονται για την αποδέσμευση περίπου 24 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό.
Από αυτά, περίπου 12 δισ. δολάρια φέρεται να πρέπει να επιστραφούν στην Τεχεράνη πριν από την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Η αμερικανική πλευρά αναλαμβάνει επίσης να άρει τις κυρώσεις που αφορούν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και να μην επιβάλει νέα περιοριστικά μέτρα όσο η συμφωνία παραμένει σε ισχύ.
Στις προβλέψεις που έχουν διαρρεύσει περιλαμβάνεται ακόμη η δέσμευση της Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει σε νέα στρατιωτική ενίσχυση ή συγκέντρωση δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Το πιο φιλόδοξο οικονομικό σκέλος αφορά την εκπόνηση προγράμματος στήριξης και ανασυγκρότησης της ιρανικής οικονομίας, με συνολική αξία τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Αν οι όροι αυτοί επιβεβαιωθούν, πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διπλωματικές και οικονομικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη εδώ και δεκαετίες.
Η αμερικανική ανάγνωση της συμφωνίας
Στην Ουάσιγκτον, η συμφωνία παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι οι επιθέσεις επιβράδυναν την πυρηνική πρόοδο του Ιράν, ενίσχυσαν την αποτροπή και οδήγησαν το ιρανικό καθεστώς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η πυρηνική απειλή εξαλείφθηκε ή αν απλώς μετατέθηκε για αργότερα. Αυτό είναι και το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ένταση στο Ισραήλ.
Γιατί αντιδρά το Ισραήλ
Στο Ισραήλ, η συμφωνία δεν αντιμετωπίζεται ως καθαρή επιτυχία. Αντιθέτως, πολλοί θεωρούν ότι αφήνει στην Τεχεράνη περιθώριο να διατηρήσει μέρος των πυρηνικών της δυνατοτήτων.
Ιδιαίτερη ενόχληση προκαλεί και το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, δεν υπάρχει σαφής αναφορά στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο η ισραηλινή ηγεσία θεωρεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Τα βλέμματα στρέφονται στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος μέχρι στιγμής δεν έχει τοποθετηθεί επίσημα, μετά και τις ασυνήθιστα αιχμηρές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος τον χαρακτήρισε δημόσια «πολύ δύσκολο άνθρωπο».
Η δήλωση Μπεν Γκιβίρ
Η πιο σκληρή αντίδραση ήρθε από τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκιβίρ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία.
«Η συμφωνία του Τραμπ δεν μας δεσμεύει. Το Ισραήλ δεν υποτάσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είμαστε μια ανεξάρτητη και κυρίαρχη χώρα», ανέφερε.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι το Ισραήλ δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις και ότι η συμφωνία δεν παρέχει τις απαραίτητες εγγυήσεις ασφαλείας. Τάχθηκε επίσης κατά οποιασδήποτε αποχώρησης από εδάφη στον Λίβανο που έχουν καταληφθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Εσωτερική πίεση στον Νετανιάχου
Η συμφωνία άνοιξε και εσωτερικό πολιτικό μέτωπο στο Ισραήλ.
Ο επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν, χαρακτήρισε τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν «καταστροφική» για το Ισραήλ και κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι δεν αξιοποίησε τα στρατιωτικά κέρδη που πέτυχε η χώρα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
«Τεράστια στρατιωτικά επιτεύγματα που αποκτήθηκαν με το θάρρος των πιλότων μας και το αίμα των μαχητών μας διαγράφηκαν, ενώ ο Νετανιάχου παρέμεινε αδρανής, αδύναμος, απομονωμένος και χωρίς πραγματική επιρροή», δήλωσε.
Ο Γκολάν υποστήριξε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ο οποίος είχε υποσχεθεί «ολική νίκη», αφήνει το Ισραήλ πιο αδύναμο και τους αντιπάλους του ισχυρότερους.
Οι αντίπαλοι της συμφωνίας στην Τεχεράνη
Αντιδράσεις υπάρχουν και στο εσωτερικό του Ιράν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης και σκληροπυρηνικοί κύκλοι του καθεστώτος θεωρούν ότι η Δύση δεν είναι αξιόπιστη και ότι το πυρηνικό πρόγραμμα αποτελεί βασική εγγύηση επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Για το Ιράν, η συμφωνία φέρνει οικονομική ανάσα και διπλωματική επαναφορά. Για τους σκληροπυρηνικούς, όμως, το τίμημα μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά βαρύ, ειδικά αν οι επόμενες συνομιλίες αγγίξουν τον πυρήνα του πυρηνικού προγράμματος.
Το τέλος του πολέμου ανοίγει νέα φάση
Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν σταματά τη στρατιωτική σύγκρουση, αλλά δεν λύνει αυτομάτως την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Τα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα, το εμπλουτισμένο ουράνιο, οι κυρώσεις, το βαλλιστικό πρόγραμμα και η στάση του Ισραήλ παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
Η βασική ερώτηση είναι πλέον αν η συμφωνία βγάζει οριστικά το Ιράν από την πυρηνική κούρσα ή αν απλώς αγοράζει χρόνο μέχρι την επόμενη σύγκρουση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Μπεν Γβίρ: «Η συμφωνία Τραμπ με το Ιράν δεν δεσμεύει το Ισραήλ»
- Fars News: Το Ιράν ακύρωσε προσωρινά τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ μετά την επίθεση στη Βηρυτό
- Ιστορική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στις 19 Ιουνίου οι υπογραφές στη Γενεύη
- Το Ιράν πιέζει τις ΗΠΑ για να σταματήσουν τις επιθέσεις στο Λίβανο
Drop Media | Περισσότερα Διεθνή Νέα ΗΠΑ – Ιράν: Τέλος στον πόλεμο μετά από 108 ημέρες, τώρα αρχίζουν τα δύσκολα
