Η 19η Μαΐου παραμένει μία από τις πιο σκοτεινές ημερομηνίες στην ιστορία του Ελληνισμού, καθώς έχει καθιερωθεί ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Από την εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews έγινε αναφορά στα γεγονότα που σημάδεψαν τον Ποντιακό Ελληνισμό, με αφορμή τη συμπλήρωση των επετειακών εκδηλώσεων μνήμης.
Όπως επισημάνθηκε, η 19η Μαΐου συνδέεται με την άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στη Σαμψούντα και την έναρξη του δεύτερου, πιο βίαιου και μαζικού κύματος διώξεων κατά των Ποντίων.
Ένα απόσπασμα από το Αρχείο της ΕΡΤ και την εκπομπή «Μνήμη μου σε λένε Πόντο» του 2011, με τον Πάνο Ηλιάδη να περιγράφει τη δραματική εμπειρία της οικογένειάς του κατά τους εκτοπισμούς του 1916, συγκλονίζει.
Όπως αφηγείται, στις 15 Νοεμβρίου 1916 ξεκίνησε η μεγάλη δοκιμασία για χιλιάδες Πόντιους. Ο πατέρας του, μαζί με τους γονείς και τις αδελφές του, εξορίστηκαν και οδηγήθηκαν προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας, μέσα σε ακραίες συνθήκες χειμώνα και πείνας.
«Ο σκοπός ήταν η εξόντωσή τους στην εξορία. Ο λεγόμενος λευκός θάνατος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η οικογένεια οδηγήθηκε σε αρμενικό χωριό κοντά στην ενδοχώρα της Κερασούντας, όπου ξέσπασε επιδημία εξανθηματικού τύφου. Οι άνθρωποι, εξαντλημένοι από τις κακουχίες και την ακαθαρσία, πέθαιναν μαζικά.
«Πέθαιναν σωρηδόν, σαν τα κοτόπουλα», θυμάται συγκλονισμένος.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία, ακόμη και οι Τούρκοι χωροφύλακες που συνόδευαν τους εξόριστους εγκατέλειψαν την περιοχή από φόβο μήπως προσβληθούν από την ασθένεια. Μέσα στην τραγωδία χάθηκαν ο παππούς του αφηγητή και η 17χρονη αδελφή του πατέρα του, Παρασκευή.
Η αφήγηση κορυφώνεται με την τελευταία ανάμνηση από τον παππού του: «Οι μπαξέδες και τα πλούτη… χάθηκαν όλα».
Η μαρτυρία αποτυπώνει το ανθρώπινο πρόσωπο της τραγωδίας και τη βαθιά πληγή που άφησαν οι διωγμοί στον Ποντιακό Ελληνισμό, μια μνήμη που παραμένει ζωντανή μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις των επιζώντων και των απογόνων τους.
www.ertnews.gr
