Τέλος στην ταλαιπωρία για όσους θέλουν να ακυρώσουν μια ηλεκτρονική αγορά, περισσότερα δικαιώματα για όσους επιλέγουν να επισκευάσουν μια συσκευή αντί να την πετάξουν και αυστηρότεροι κανόνες απέναντι στις εταιρείες που διαφημίζουν «πράσινα» προϊόντα χωρίς επαρκείς αποδείξεις φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες και επιχειρεί να ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών σε τρία κρίσιμα πεδία: τις online αγορές, το δικαίωμα στην επισκευή και την αντιμετώπιση των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών.
Στην πράξη, οι αλλαγές αγγίζουν καθημερινές συναλλαγές: από ένα προϊόν που αγοράστηκε μέσω eshop και ο καταναλωτής θέλει να επιστρέψει, μέχρι ένα κινητό ή ένα πλυντήριο που μπορεί να επισκευαστεί αντί να αντικατασταθεί, αλλά και μια διαφήμιση που υπόσχεται «οικολογικό» προϊόν χωρίς να μπορεί να το τεκμηριώσει.
Διαβάστε επίσης: Online αγορές εκτός ΕΕ: Πότε θα πληρώνεις 3 ευρώ και πότε περισσότερα
Το κουμπί υπαναχώρησης που θα πρέπει να φαίνεται
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά τις ηλεκτρονικές αγορές και τις συμβάσεις που συνάπτονται μέσω διαδικτύου.
Μέχρι σήμερα, αρκετοί καταναλωτές δυσκολεύονταν να εντοπίσουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούσαν να ασκήσουν το δικαίωμα υπαναχώρησης, δηλαδή να ακυρώσουν μια αγορά ή μια σύμβαση που είχαν κάνει online.
Με το νέο πλαίσιο, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να διαθέτουν στις ιστοσελίδες τους ειδική λειτουργία υπαναχώρησης. Το σημείο αυτό θα πρέπει να είναι ευδιάκριτο και εύκολα προσβάσιμο, ώστε ο καταναλωτής να μη χάνεται σε κρυφές φόρμες, πολύπλοκα μενού ή διαδικασίες που τον αποθαρρύνουν.
Ουσιαστικά, όποιος αγοράζει ένα προϊόν από ηλεκτρονικό κατάστημα θα μπορεί με λίγα κλικ να ενημερώνει την επιχείρηση ότι θέλει να ακυρώσει τη συναλλαγή, όταν αλλάξει γνώμη ή όταν η αγορά δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του.
Ποιες αγορές μένουν εκτός
Το δικαίωμα αυτό δεν θα εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις.
Από τις νέες διατάξεις εξαιρούνται προϊόντα και υπηρεσίες άμεσης κατανάλωσης ή χρήσης, όπως παραγγελίες μέσω ηλεκτρονικών σούπερ μάρκετ ή υπηρεσίες μεταφοράς που παρέχονται μέσω εφαρμογών ταξί.
Εκτός μένουν επίσης συναλλαγές χαμηλής αξίας, όταν το συνολικό ποσό δεν ξεπερνά τα 30 ευρώ.
Οι εξαιρέσεις αυτές σημαίνουν ότι το νέο «κουμπί» υπαναχώρησης δεν θα λειτουργεί ως γενικό δικαίωμα ακύρωσης για κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή, αλλά θα αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες αγορών και συμβάσεων.
14 ημέρες για κάρτες, ασφάλειες και τραπεζικά προϊόντα
Ξεχωριστό βάρος έχουν οι αλλαγές στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που συνάπτονται εξ αποστάσεως.
Πρόκειται για προϊόντα που τα τελευταία χρόνια διατίθενται όλο και περισσότερο μέσω διαδικτύου, όπως πιστωτικές κάρτες, ασφαλιστικά συμβόλαια, επενδυτικά προϊόντα και άλλες τραπεζικές υπηρεσίες.
Στις περιπτώσεις αυτές, ο καταναλωτής αποκτά δικαίωμα υπαναχώρησης μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες, χωρίς οικονομική συνέπεια και χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσει γιατί αλλάζει γνώμη.
Για τα ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, το περιθώριο γίνεται ακόμη μεγαλύτερο και φτάνει τις 30 ημέρες, καθώς πρόκειται για αποφάσεις που συχνά έχουν μακροχρόνιες οικονομικές συνέπειες.
Το δικαίωμα στην επισκευή
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο του νομοσχεδίου αφορά το λεγόμενο «δικαίωμα στην επισκευή».
Οι καταναλωτές αποκτούν περισσότερες δυνατότητες να επισκευάζουν ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, αντί να οδηγούνται σχεδόν αναγκαστικά στην αγορά καινούργιου προϊόντος.
Η αλλαγή αυτή έχει διπλή στόχευση. Από τη μία, να μειωθεί το κόστος για τα νοικοκυριά. Από την άλλη, να περιοριστούν τα ηλεκτρονικά απόβλητα, καθώς πολλές συσκευές καταλήγουν στα σκουπίδια ακόμη και για βλάβες που θα μπορούσαν να αποκατασταθούν.
Με βάση τις νέες προβλέψεις, οι πωλητές θα πρέπει να ενημερώνουν με σαφήνεια τους καταναλωτές ότι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ επισκευής και αντικατάστασης ενός προϊόντος.
Θα πρέπει επίσης να παρέχονται πληροφορίες για τα δικαιώματα που συνδέονται με την εγγύηση και την παράταση της περιόδου παραγραφής.
Ποιες συσκευές μπαίνουν στο νέο πλαίσιο
Οι νέοι κανόνες καλύπτουν μια μεγάλη γκάμα προϊόντων που υπάρχουν σχεδόν σε κάθε σπίτι ή επιχείρηση.
Σε αυτά περιλαμβάνονται πλυντήρια ρούχων και πιάτων, ψυγεία, καταψύκτες, στεγνωτήρια, τηλεοράσεις, οθόνες υπολογιστών, ηλεκτρικές σκούπες, κινητά τηλέφωνα, tablets, φορητοί υπολογιστές, εξοπλισμός αποθήκευσης δεδομένων και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Το μήνυμα είναι καθαρό: η βλάβη δεν πρέπει να σημαίνει αυτόματα αντικατάσταση. Ο καταναλωτής θα πρέπει να γνωρίζει αν μπορεί να επισκευάσει, με τι κόστος, σε ποιον και με ποια δικαιώματα.
Έρχεται ψηφιακή πλατφόρμα για επισκευαστές
Στα επόμενα χρόνια προβλέπεται και η δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μέσα από αυτή, οι πολίτες θα μπορούν να αναζητούν επισκευαστές, να συγκρίνουν διαθέσιμες υπηρεσίες και να ενημερώνονται για τις επιλογές που έχουν πριν αποφασίσουν να αντικαταστήσουν μια συσκευή.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό, η κεντρική κοινοτική πλατφόρμα αναμένεται να λειτουργήσει από το 2027.
Τέλος στους ατεκμηρίωτους «πράσινους» ισχυρισμούς
Το τρίτο μεγάλο μέτωπο του νομοσχεδίου αφορά το λεγόμενο greenwashing.
Πρόκειται για τις περιπτώσεις στις οποίες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν αόριστους, υπερβολικούς ή αμφισβητούμενους οικολογικούς ισχυρισμούς για να κάνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους πιο ελκυστικά στους καταναλωτές.
Εκφράσεις όπως «100% πράσινο προϊόν», «απολύτως φιλικό προς το περιβάλλον» ή «κλιματικά ουδέτερο» δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούνται χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδεικνύουν αυτά που διαφημίζουν. Διαφορετικά, οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί θα μπορούν να θεωρηθούν παραπλανητικοί και να αντιμετωπίζονται ως αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Περισσότερη προστασία, λιγότερη παραπλάνηση
Οι παρεμβάσεις του υπουργείου Ανάπτυξης έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ηλεκτρονικές αγορές, οι εξ αποστάσεως συμβάσεις, η επισκευή συσκευών και οι οικολογικές διαφημίσεις επηρεάζουν όλο και περισσότερο την καθημερινότητα των καταναλωτών.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει κανόνες εκεί όπου μέχρι σήμερα υπήρχαν γκρίζες ζώνες: στην ακύρωση μιας online αγοράς, στην επιλογή της επισκευής και στην αξιοπιστία των «πράσινων» υποσχέσεων.
Για τον καταναλωτή, το ζητούμενο είναι να μη χρειάζεται να ψάχνει τα δικαιώματά του στα ψιλά γράμματα. Να μπορεί να ακυρώνει, να επισκευάζει και να εμπιστεύεται αυτό που διαφημίζεται μόνο όταν υπάρχει πραγματική απόδειξη πίσω από τις λέξεις.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Online αγορές: Ακύρωση με ένα κλικ, επισκευές αντί για πέταμα και τέλος στα «πράσινα» ψέματα
