Η υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν ανοίγει τον δρόμο για την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, βάζοντας στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους για την παγκόσμια ενέργεια.
Το μνημόνιο, που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μασούντ Πεζεσκιάν το βράδυ της Τετάρτης, προβλέπει ότι η κίνηση των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ θα αποκατασταθεί μέσα σε 30 ημέρες. Στο ίδιο κείμενο γίνεται αναφορά σε τεχνικά και στρατιωτικά εμπόδια, καθώς και στην ανάγκη αποναρκοθέτησης από την πλευρά του Ιράν.
Η εξέλιξη είναι σημαντική για τις διεθνείς αγορές, όμως αφήνει ακόμη αρκετά ανοικτά θέματα. Το μνημόνιο έχει διάρκεια 60 ημερών, διάστημα μέσα στο οποίο θα πρέπει να φανεί αν μπορεί να υπάρξει πιο σταθερή συμφωνία, με βασικό αγκάθι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το μελλοντικό καθεστώς διέλευσης από το Ορμούζ.
Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Εβδομαδιαίες απώλειες 10% μετά τη συμφωνία ΗΠΑΙράν
Το ερώτημα των «διοδίων» στο Ορμούζ
Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία αφορά το ενδεχόμενο επιβολής τελών από το Ιράν στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ μετά τη λήξη της αρχικής περιόδου.
Η Τεχεράνη έχει δεσμευτεί να μην επιβάλει τέτοια τέλη για 60 ημέρες. Στο διάστημα αυτό θα υπάρξουν συζητήσεις με το Ομάν, που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά των Στενών, προκειμένου να καθοριστεί το μελλοντικό καθεστώς.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες και άλλες χώρες αντιδρούν σε κάθε σκέψη για «διόδια», υποστηρίζοντας ότι η διέλευση των πλοίων από το Ορμούζ αφορά διεθνή ύδατα. Το ζήτημα αυτό μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο για το πόσο σταθερή θα είναι η αποκλιμάκωση στην αγορά ενέργειας.
Το Brent κάτω από τα 80 δολάρια
Η αλλαγή κλίματος έχει ήδη αποτυπωθεί στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent κινήθηκε την Παρασκευή κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, από τα 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου.
Η πτώση είναι αισθητή, όμως η εικόνα παραμένει ακριβή σε σχέση με την αρχή του έτους, όταν το Brent βρισκόταν κοντά στα 60 δολάρια. Με άλλα λόγια, η συμφωνία έχει αφαιρέσει μέρος της έντασης από την αγορά, χωρίς να έχει σβήσει το ενεργειακό κόστος που έχει ήδη περάσει στην παγκόσμια οικονομία.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η υποχώρηση των τιμών θα συνεχιστεί και αν θα μπορέσει να φρενάρει την ανοδική πορεία του πληθωρισμού στην Ευρώπη και διεθνώς.
Τι βλέπουν οι αγορές για το πετρέλαιο
Οι αγορές δεν προεξοφλούν θεαματική αποκλιμάκωση των τιμών μέχρι το 2027. Τα συμβόλαια παράδοσης Brent για τον Δεκέμβριο του 2026 κινούνται στα 75 δολάρια το βαρέλι, ενώ για τον Δεκέμβριο του 2027 βρίσκονται κοντά στα 72 δολάρια.
Στο φυσικό αέριο, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια TTF παραμένουν λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά του πολέμου, αλλά παραμένει περίπου 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους.
Αυτό δείχνει ότι οι αγορές περιμένουν αποκλιμάκωση, όχι άμεση επιστροφή στην ενεργειακή κανονικότητα πριν από την κρίση.
Οι προβλέψεις των μεγάλων τραπεζών
Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες έχουν ήδη προσαρμόσει προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για το πετρέλαιο, χωρίς όμως να βλέπουν πλήρη επαναφορά στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Η Goldman Sachs μείωσε την πρόβλεψή της για το Brent στα 80 δολάρια το δ΄ τρίμηνο του 2026, από 90 δολάρια προηγουμένως. Για το 2027 βλέπει μέση τιμή στα 75 δολάρια, από 80 δολάρια που εκτιμούσε νωρίτερα, με την παραδοχή ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα προς τα τέλη Ιουλίου.
Η Morgan Stanley αναμένει επίσης το Brent στα 80 δολάρια το δ΄ τρίμηνο του 2026, από 95 δολάρια στην προηγούμενη εκτίμησή της. Η τράπεζα θεωρεί ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και ότι έως τον Δεκέμβριο θα έχει αποκατασταθεί περίπου το 80% της χαμένης παραγωγής.
Η Citi εμφανίζεται πιο αισιόδοξη, προβλέποντας Brent στα 75 δολάρια για το γ΄ τρίμηνο και στα 70 δολάρια για το δ΄ τρίμηνο. Η Barclays, από την άλλη πλευρά, διατηρεί την πρόβλεψή της για μέση τιμή Brent στα 100 δολάρια το 2026, εκτιμώντας ότι ο πραγματικός αντίκτυπος από το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα χρειαστεί εβδομάδες για να φανεί.
Γιατί η ενέργεια παραμένει ακριβή
Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ δεν σημαίνει αυτόματα πλήρη ομαλοποίηση της αγοράς. Ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο έχουν υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ η επαναφορά των ροών στα προηγούμενα επίπεδα απαιτεί χρόνο.
Για την Ευρώπη, το στοίχημα είναι αν η πτώση του πετρελαίου θα περάσει γρήγορα στις τιμές της ενέργειας, των μεταφορών και των τροφίμων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βλέπει τον πληθωρισμό να παραμένει υψηλότερος από τα προπολεμικά επίπεδα, καθώς οι αυξημένες ενεργειακές τιμές των προηγούμενων μηνών έχουν ήδη περάσει σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχει προειδοποιήσει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει πάνω από το 3%, με έμμεσες επιπτώσεις σε τρόφιμα, προϊόντα και υπηρεσίες τόσο φέτος όσο και το επόμενο έτος.
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν έδωσε στις αγορές το πρώτο σήμα αποκλιμάκωσης. Το αν θα φέρει πραγματική ανακούφιση στους καταναλωτές, στα καύσιμα και στους λογαριασμούς ενέργειας θα κριθεί από την εφαρμογή της, την ασφάλεια στο Ορμούζ και τη διάρκεια της πολιτικής συνεννόησης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Στενά του Ορμούζ: Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν ρίχνει το πετρέλαιο – Τα σενάρια για τιμές και πληθωρισμό
