Νέους κανόνες για την προστασία των καταναλωτών σε δάνεια, πιστωτικές κάρτες και συμβάσεις εξ αποστάσεως φέρνει το νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης και έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Η νομοθετική παρέμβαση, με πρωτοβουλία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου, επιχειρεί να περιορίσει καταχρηστικές και παραπλανητικές πρακτικές στην αγορά, με έμφαση στην καταναλωτική πίστη και στις τραπεζικές συμβάσεις.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει τέσσερις ευρωπαϊκές οδηγίες, οι οποίες αφορούν την καταναλωτική πίστη, τις συμβάσεις εξ αποστάσεως, την πράσινη μετάβαση και το δικαίωμα στην επισκευή. Παράλληλα, το υπουργείο Ανάπτυξης προσθέτει επιπλέον μέτρα προστασίας, πέρα από όσα προβλέπουν οι κοινοτικές ρυθμίσεις.
Διαβάστε επίσης: Άρειος Πάγος και δάνεια: Οι τρεις τρόποι υπολογισμού των τόκων και η μεγάλη διαφορά
Ποιους δανειολήπτες αφορά
Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν δανειακές συμβάσεις χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις σε ακίνητα. Με απλά λόγια, δεν αφορούν στεγαστικά δάνεια με υποθήκη, αλλά κυρίως δάνεια και πιστώσεις που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή χρηματοδότηση των νοικοκυριών.
Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται:
καταναλωτικά δάνεια,
επισκευαστικά δάνεια,
πιστωτικές κάρτες,
συμβάσεις πίστωσης έως 100.000 ευρώ.
Η πλήρης εφαρμογή των ρυθμίσεων για την καταναλωτική πίστη θα αρχίσει από τις 20 Νοεμβρίου.
Τέλος στα δυσνόητα συμβόλαια και στις κρυφές χρεώσεις
Ένα από τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου αφορά τους όρους των συμβάσεων. Οι τράπεζες και οι πιστωτικοί φορείς θα πρέπει να παρουσιάζουν με σαφή και κατανοητό τρόπο τις χρεώσεις, τα επιτόκια, τις προμήθειες και τους κινδύνους που συνοδεύουν μια σύμβαση δανεισμού.
Στόχος είναι ο καταναλωτής να γνωρίζει από την αρχή τι υπογράφει, ποιο είναι το πραγματικό κόστος και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει. Οι όροι των συμβάσεων θα πρέπει να είναι προσβάσιμοι στον μέσο πολίτη, χωρίς διατυπώσεις που αφήνουν περιθώριο για παρανοήσεις ή κρυφές επιβαρύνσεις.
Δικαίωμα υπαναχώρησης μέσα σε 14 ημέρες
Το νομοσχέδιο κάνει πιο σαφές και το δικαίωμα υπαναχώρησης από δανειακή σύμβαση. Ο δανειολήπτης έχει τη δυνατότητα να ακυρώσει τη σύμβαση μέσα σε 14 ημέρες από την υπογραφή της, χωρίς κυρώσεις και χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσει τους λόγους.
Η ρύθμιση ενισχύει τη θέση του καταναλωτή, ειδικά σε περιπτώσεις όπου μετά την υπογραφή αντιλαμβάνεται ότι οι όροι του δανείου δεν τον εξυπηρετούν ή ότι το συνολικό κόστος δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές του δυνατότητες.
Πλαφόν στο επιτόκιο και στο συνολικό κόστος
Από τις πιο κρίσιμες ρυθμίσεις είναι η θέσπιση ορίου στο συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο, το γνωστό ΣΕΠΕ. Το ανώτατο όριο θα συνδέεται με το ΣΕΠΕ που δημοσιεύει ανά τρίμηνο η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ το ακριβές ποσοστό θα καθορίζεται με κοινή απόφαση των αρμόδιων υπουργών, σε συνεργασία με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.
Παράλληλα, τίθενται όρια και στο τελικό ποσό που θα πληρώνει ο δανειολήπτης κατά την αποπληρωμή, σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο.
Συγκεκριμένα, πλην των πιστωτικών καρτών, το τελικό ποσό δεν θα μπορεί να ξεπερνά:
- το 60% για δάνεια διάρκειας έως 4 ετών,
- το 70% για δάνεια άνω των 4 και έως 8 ετών,
- το 75% για δάνεια άνω των 8 ετών.
Με τη ρύθμιση αυτή επιχειρείται να μπει φρένο σε περιπτώσεις όπου τόκοι, προμήθειες και πρόσθετες χρεώσεις οδηγούν σε υπερβολική αύξηση του τελικού χρέους.
Ανθρώπινη εξυπηρέτηση και όχι μόνο αυτοματοποιημένα συστήματα
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι στις συμβάσεις εξ αποστάσεως ο καταναλωτής θα έχει δικαίωμα να ζητά ανθρώπινη παρέμβαση. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είναι υποχρεωμένος να εξυπηρετείται αποκλειστικά μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων ή chatbots.
Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται σημαντική για ηλικιωμένους, ευάλωτες ομάδες και πολίτες που δυσκολεύονται να διαχειριστούν σύνθετες ψηφιακές διαδικασίες χωρίς άμεση επικοινωνία με φυσικό πρόσωπο.
Δικαίωμα στη λήθη για επιζώντες από καρκίνο
Σημαντική είναι και η ρύθμιση για τους επιζώντες από καρκίνο. Οι πιστωτικοί φορείς δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα που σχετίζονται με διάγνωση ογκολογικής ασθένειας για ασφαλιστική σύμβαση συνδεδεμένη με πίστωση, εφόσον έχουν περάσει πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η ισότιμη πρόσβαση σε πιστωτικά προϊόντα και περιορίζεται ο κίνδυνος δυσμενούς μεταχείρισης λόγω παλαιότερης ασθένειας.
Αυστηρότεροι κανόνες για τα «πράσινα» προϊόντα
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και διατάξεις για την αντιμετώπιση παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών. Εισάγονται πιο καθαροί ορισμοί για έννοιες όπως «περιβαλλοντικός ισχυρισμός», «σήματα βιωσιμότητας», «ανθεκτικότητα» και «επισκευασιμότητα».
Στόχος είναι να περιοριστεί το greenwashing, δηλαδή η πρακτική κατά την οποία προϊόντα παρουσιάζονται ως πιο οικολογικά από όσο πραγματικά είναι. Οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερώνονται καλύτερα για τη διάρκεια ζωής, την ανθεκτικότητα, τη δυνατότητα επισκευής και την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων.
Η εφαρμογή της συγκεκριμένης οδηγίας έχει οριστεί για τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Ενίσχυση του δικαιώματος στην επισκευή
Στο ίδιο νομοσχέδιο εντάσσεται και η ενίσχυση του δικαιώματος στην επισκευή. Ο καταναλωτής θα πρέπει να ενημερώνεται για τη δυνατότητα να επισκευάσει ένα προϊόν αντί να το αντικαταστήσει πρόωρα.
Η ρύθμιση αφορά κατηγορίες προϊόντων όπως πλυντήρια, ψυγεία, στεγνωτήρια, τηλεοράσεις, ηλεκτρικές σκούπες, κινητά τηλέφωνα, ασύρματα τηλέφωνα, υπολογιστές, tablets, servers και εξοπλισμό συγκόλλησης.
Η λογική της παρέμβασης είναι να μειωθούν τα απόβλητα και η άσκοπη κατανάλωση, δίνοντας στον πολίτη περισσότερες επιλογές μετά την αγορά ενός προϊόντος.
Δεν έχει αναδρομική ισχύ
Το νομοσχέδιο δεν θα έχει αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι οι νέες ρυθμίσεις για την καταναλωτική πίστη δεν θα εφαρμόζονται σε δανειακές συμβάσεις που έχουν ήδη συναφθεί.
Οι αλλαγές θα αφορούν νέες συμβάσεις, με το υπουργείο Ανάπτυξης να επιχειρεί να διαμορφώσει ένα αυστηρότερο και πιο διαφανές περιβάλλον για τράπεζες, πιστωτικούς φορείς και καταναλωτές.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Δάνεια: Πλαφόν, τέλος στα «ψιλά γράμματα» και νέα δικαιώματα για τους καταναλωτές
