Σε πρόωρη αποπληρωμή 6,94 δισ. ευρώ από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου προχωρά σήμερα, Δευτέρα 15 Ιουνίου, η Ελλάδα, μειώνοντας το δημόσιο χρέος κατά ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από 2,5% του ΑΕΠ και περιορίζοντας τόκους 1,3 δισ. ευρώ που θα καταβάλλονταν έως το 2035.
Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη αποπληρωμή της τελευταίας πενταετίας. Μέχρι σήμερα τα ποσά των πρόωρων αποπληρωμών κινούνταν ετησίως στα 35 δισ. ευρώ, με εξαίρεση το 2024, όταν είχαν φτάσει τα 7,9 δισ. ευρώ.
Με την κίνηση αυτή, το χρέος δεν μειώνεται μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά και σε απόλυτα μεγέθη. Μετά τα διμερή διακρατικά δάνεια του Μηχανισμού Διάσωσης για την Ελλάδα, γνωστά ως GLF, σειρά θα πάρουν οι υποχρεώσεις από τα δάνεια του EFSF, ύψους 125,6 δισ. ευρώ.
Τι κερδίζει η Ελλάδα από την πρόωρη αποπληρωμή
Η πρόωρη αποπληρωμή γίνεται σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, και μειώνει το μελλοντικό κόστος πληρωμών αλλά και το δανειακό ρίσκο της χώρας.
Για την Αθήνα, η κίνηση λειτουργεί και ως μήνυμα σταθερότητας προς τις αγορές. Ήδη, στη δευτερογενή αγορά, η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από την Ιταλία και τη Γαλλία, ενώ σύμφωνα με τον πρωθυπουργό ο στόχος είναι από το τέλος του 2026 η χώρα να μην έχει πλέον το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη, θέση που θα περάσει στην Ιταλία.
Η σημασία της αποπληρωμής ενισχύεται από το γεγονός ότι τα δάνεια του GLF είναι ακριβότερα. Το επιτόκιό τους συνδέεται με το Euribor, συν 0,5 μονάδα, κάτι που σημαίνει ότι αυξάνεται όταν ανεβαίνουν τα επιτόκια.
Με την πρόωρη εξόφληση, το κόστος περιορίζεται πριν μετατραπεί σε πραγματική επιβάρυνση για τον Προϋπολογισμό. Το όφελος για το Δημόσιο και τους φορολογούμενους υπολογίζεται σχεδόν στα 190 εκατ. ευρώ ετησίως, μεσοσταθμικά, για διάρκεια 7 ετών που έχουν τα συγκεκριμένα δάνεια.
Ποιες δόσεις προεξοφλούνται
Τα 6,94 δισ. ευρώ που καταβάλλονται σήμερα αφορούν προεξόφληση δανείων της περιόδου 20292035.
Συγκεκριμένα, καλύπτονται:
- δόσεις του α’ εξαμήνου του 2029
- το σύνολο των δόσεων για τα έτη 2033 και 2034
- δόση λήξης του α’ εξαμήνου του 2035 από το δάνειο του πρώτου μνημονίου
Πέρα από το άμεσο δημοσιονομικό όφελος, η πρόωρη αποπληρωμή μειώνει και τον κίνδυνο που θα συσσωρευόταν μετά το 2032. Όσο περισσότερες ακριβές λήξεις παραμένουν σε βάθος χρόνου, τόσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση σε μελλοντικές κρίσεις.
Με την εξόφληση μέρους αυτών των υποχρεώσεων, το προφίλ ωρίμανσης του ελληνικού χρέους γίνεται πιο ομαλό και πιο διαχειρίσιμο.
Γιατί τα 7 δισ. δεν μπορούν να γίνουν παροχές
Η πρόωρη αποπληρωμή επαναφέρει και το ερώτημα γιατί ένα ποσό κοντά στα 7 δισ. ευρώ κατευθύνεται στο χρέος και όχι σε μέτρα στήριξης, σε μια περίοδο που η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η απάντηση συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες που ισχύουν από το 2024. Οι δαπάνες για τόκους δεν υπολογίζονται στο όριο αύξησης δαπανών. Αυτό σημαίνει ότι το πλαίσιο επιτρέπει δαπάνη 7 δισ. ευρώ για τόκους, όχι όμως για παροχές ή άλλες χρήσεις.
Με άλλα λόγια, τα 7 δισ. ευρώ δεν μπορούν να μετατραπούν σε ελεύθερο δημοσιονομικό χώρο για μέτρα στήριξης.
Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για κρατικές δαπάνες ειδικού σκοπού, όπως εξοπλιστικά προγράμματα για την Άμυνα και επενδύσεις στην Ενέργεια, μέσω ρήτρας διαφυγής. Η δυνατότητα αυτή είναι προσωρινή, συνοδεύεται από αυστηρούς όρους και όρια και η παραβίασή τους μπορεί να επιφέρει κόστος και κυρώσεις για τη χώρα.
Τι γίνεται με το «μαξιλάρι» ρευστότητας
Η πρόωρη αποπληρωμή έχει και μία ακόμη διάσταση, καθώς οδηγεί στην αποδέσμευση του λεγόμενου «μαξιλαριού» των 15,7 δισ. ευρώ που είχε μείνει κλειδωμένο από το τρίτο μνημόνιο.
Το ποσό αυτό βρισκόταν από το 2018 σε κλειστό ειδικό λογαριασμό, με το Ελληνικό Δημόσιο να έχει αναλάβει τη διατήρησή του.
Πλέον, το «μαξιλάρι» ρευστότητας θα αποτελείται αποκλειστικά από τα ταμειακά διαθέσιμα των κρατικών φορέων. Ενσωματώνεται πλήρως στη λειτουργία του κράτους και θα αποτελεί ενεργό κεφάλαιο διαχείρισης για το Δημόσιο.
Μετά και την πρόωρη αποπληρωμή, το ταμειακό απόθεμα στο τέλος του 2026 αναμένεται να παραμένει πάνω από τα 30 δισ. ευρώ.
Οι στόχοι για το ελληνικό χρέος
Με τις κινήσεις αυτές, επιδιώκεται η σταδιακή αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί:
- έως το 2030, το χρέος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 113%115% του ΑΕΠ
- με αυτό το ποσοστό, η Ελλάδα θα βρεθεί στην 4η ή ακόμη και στην 5η θέση μεταξύ των κρατώνμελών με το υψηλότερο χρέος, κάτω από Γαλλία, Βέλγιο και Ιταλία
- έως το 2035, ο στόχος είναι να φτάσει στο 100% του ΑΕΠ
Η επίτευξη του στόχου για το 2035 αναμένεται να συνοδευτεί και από την προοπτική επιστροφής της Ελλάδας στη βαθμίδα Α+, όπου βρισκόταν πριν από την κρίση του 2010 και την υποβάθμιση που ακολούθησε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Φορολογικές δηλώσεις 2026: Τελευταία ευκαιρία για έκπτωση 3% στον φόρο
- Τι αλλάζει με το νέο πολυνομοσχέδιο: Επιδόματα, οφειλές, ενοίκια και μισθοί στο Δημόσιο
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Η Ελλάδα αποπληρώνει πρόωρα 6,94 δισ. ευρώ από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου
