Στο προηγούμενο άρθρο αναλύσαμε το μέγεθος του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα: περισσότερα από 408 δισεκατομμύρια ευρώ συνολικών υποχρεώσεων και πάνω από 236 δισεκατομμύρια ευρώ σε καθυστέρηση. Παράλληλα, εξετάσαμε τα λειτουργικά όρια του εξωδικαστικού μηχανισμού και τη δυσκολία δημιουργίας ουσιαστικών και βιώσιμων ρυθμίσεων για μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Στο παρόν άρθρο η συζήτηση μεταφέρεται από τη διαπίστωση του προβλήματος στις πρακτικές λύσεις που ήδη εφαρμόζουν άλλες ευρωπαϊκές αγορές και οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, αξίζει να μπουν πιο σοβαρά στο ελληνικό δημόσιο διάλογο.
Η ελληνική αγορά συνεχίζει να αντιμετωπίζει το ιδιωτικό χρέος κυρίως μέσα από εργαλεία ρυθμίσεων και διαχείρισης καθυστερήσεων. Ωστόσο, στην υπόλοιπη Ευρώπη αρκετές χώρες έχουν ήδη περάσει σε ένα διαφορετικό μοντέλο προσέγγισης, το οποίο συνδέει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης μέσω οργανωμένων μηχανισμών τιτλοποίησης και συμμετοχής επενδυτικών κεφαλαίων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βρετανική Funding Circle, η οποία από το 2010 έχει χρηματοδοτήσει περισσότερες από 110.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με συνολικές χορηγήσεις άνω των 14,6 δισεκατομμυρίων λιρών. Μέσω οργανωμένων τιτλοποιήσεων δανείων ΜμΕ, η πλατφόρμα προσέλκυσε διεθνείς θεσμικούς επενδυτές και ασφαλιστικά κεφάλαια, ενώ οι εκδόσεις της έλαβαν ιδιαίτερα υψηλές πιστοληπτικές αξιολογήσεις.
Αντίστοιχα, η γαλλική October δραστηριοποιείται ήδη σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία και η Ισπανία, δηλαδή αγορές με χαρακτηριστικά αρκετά κοντά στη νότια ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Μέσα από ένα υβριδικό μοντέλο συμμετοχής θεσμικών και ιδιωτών επενδυτών, η πλατφόρμα έχει διοχετεύσει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών οργανισμών και μεγάλων επενδυτικών φορέων.
Αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι τα παραδείγματα αυτά αντιμετωπίζουν τη μικρομεσαία επιχείρηση ως πραγματική οικονομική μονάδα με προοπτική ανάπτυξης και όχι αποκλειστικά ως «πρόβλημα ρύθμισης». Η αξιολόγηση βασίζεται σε δεδομένα, ταμειακές ροές, λειτουργική εικόνα και δυνατότητα παραγωγής αξίας. Με άλλα λόγια, η αγορά κεφαλαίου συμμετέχει ενεργά στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
Παράλληλα, το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί ήδη και στην Ελλάδα μέσω του Κανονισμού για τους Ευρωπαίους Παρόχους Συμμετοχικής Χρηματοδότησης (ECSP). Αυτό σημαίνει ότι η αγορά διαθέτει πλέον τη νομική βάση για τη δημιουργία αντίστοιχων δομών χρηματοδότησης, εφόσον υπάρξει επιχειρησιακή και θεσμική πρωτοβουλία.
Στην πράξη, όμως, η ελληνική μικρομεσαία επιχείρηση συνεχίζει να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το τραπεζικό σύστημα και από περιορισμένα εργαλεία ρυθμίσεων. Την ίδια στιγμή, σημαντικό μέρος της αγοράς παραμένει αποκλεισμένο από ουσιαστική πρόσβαση σε ρευστότητα και αναπτυξιακό κεφάλαιο.
Κατά τη γνώμη μου, εδώ βρίσκεται και το βασικό ζήτημα. Η ελληνική αγορά διαθέτει επιχειρήσεις που λειτουργούν, παράγουν και διατηρούν θέσεις εργασίας, αλλά δυσκολεύονται να περάσουν στο επόμενο στάδιο επειδή κουβαλούν το βάρος παλαιών υποχρεώσεων και περιορισμένης χρηματοδότησης. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι υπάρχουν εργαλεία που μπορούν να δημιουργήσουν μια πιο λειτουργική ισορροπία ανάμεσα στη διαχείριση του χρέους και στην ανάπτυξη.
Η συζήτηση, επομένως, αφορά πλέον τη στρατηγική κατεύθυνση της ελληνικής οικονομίας. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν διαθέσιμες λύσεις. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει η πρόθεση να αξιοποιηθούν ουσιαστικά και οργανωμένα.
Στο επόμενο μέρος της ανάλυσης θα παρουσιαστεί ένας δεύτερος κρίσιμος πυλώνας για τη χρηματοδότηση των ΜμΕ: η δυναμική αποτίμηση αξίας των επιχειρήσεων και η σύνδεσή τους με εγχώριους και διεθνείς επενδυτές για συμμετοχική και αναπτυξιακή χρηματοδότηση. Πρόκειται για μια προσέγγιση που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο περιβάλλον πρόσβασης σε κεφάλαιο για την ελληνική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Χρήστος Ι. Γρηγοράτος, Accountsaints, Λογιστής – Φοροτεχνικός, Μέλος ΟΕΕ
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Τιτλοποίηση χρέους ΜμΕ: τι εφαρμόζει ήδη η Ευρώπη και γιατί η Ελλάδα μένει πίσω
