Η Γιασμίν Αλ Μάσρι είναι ηθοποιός με καταγωγή από την Παλαιστίνη, γεννημένη και μεγαλωμένη στον Λίβανο, με κατοικία στην Ευρώπη, μια βιογραφία που από μόνη της μοιάζει με σεναριακή σύνοψη. Γνώρισε τον σκηνοθέτη Μπραντ Άντερσεν το 2019, όταν γύρισαν μαζί μια ταινία μικρού μήκους που αφορούσε μια γυναίκα αναγκασμένη να εγκαταλείψει την πατρίδα της, μια ιστορία που η Γιασμίν γνώριζε εκ των έσω. Εκείνη η ταινία ήταν ο σπόρος του «I Was a Stranger».
Σήμερα, και η ίδια είναι «νομάδας», με τη βαριά σημασία της λέξης. Η εκτόπιση δεν ήταν επιλογή αλλά αναγκαιότητα, η ταυτότητά της διαπλάστηκε ανάμεσα σε γλώσσες, χώρες και σύνορα. Αυτό που παίζει στην οθόνη δεν είναι ερμηνεία μόνο, είναι μνήμη σώματος.
Διαβάστε επίσης: «I Was a Stranger»: Η ταινία που εξερευνά το μεταναστευτικό προβάλλοντας την ανθρωπιά των Ελλήνων – Συνέντευξη του σκηνοθέτη στο ΕΡΤnews και τον Αλ. Λιζάρδο
Συνέντευξη
Όταν διάβασες για πρώτη φορά το σενάριο, ένιωσες ότι η ταινία μπορεί να έχει πολλαπλούς τρόπους αφήγησης (και κατανόησης), ανάλογα με τη σειρά που βλέπεις τις ιστορίες;
Απολύτως. Αυτή η ταινία είναι τέσσερα χρόνια και μισό της ζωής μου, από τότε που κάναμε τη μικρού μήκους το 2019. Εκείνη ήταν ένα θραύσμα, μια πρώτη απόπειρα. Μου αρέσει πολύ αυτό που είπες: όλες οι ιστορίες είναι σαν ένας καμβά. Θυμάμαι που πολλές φορές τηλεφωνούσα στον Μπραντ (σκηνοθέτη) ή του έγραφα: «Δεν καταλαβαίνω, μπορείς να μου βάλεις το σενάριο σε χρονολογική σειρά;». Και εκείνος ερχόταν και το έκανε, κι εγώ στεκόμουν εκεί και έλεγα: «Μα πότε είδαμε αυτό; Πότε αυτό;». Ήταν δύσκολο να φανταστώ αυτό που είδατε στην οθόνη. Αλλά υπάρχει μια στιγμή που πρέπει να εμπιστευτείς τον σκηνοθέτη σου. Οι περισσότερες ταινίες που έχω κάνει είναι με πρωτοεμφανιζόμενους σκηνοθέτες, και το αγαπώ αυτό, γιατί είσαι ίσος στην εμπειρία. Μπορείς να κάνεις λάθη. Και ανακαλύπτεις μαζί τι θα γεννηθεί.
Οι πιο συγκλονιστικές στιγμές της ερμηνείας σου είναι εκείνες που δεν μιλάς. Έχεις κάποια μέθοδο για αυτή τη σιωπή;
Ευχαριστώ που το βλέπεις αυτό· που με βλέπεις. Είμαι ηθοποιός που μισεί να μιλά. Δεν είμαι θεατρική ηθοποιός του Σαίξπηρ. Πιστεύω ότι μεταδίδω πράγματα με τα μάτια μου παρά με τις λέξεις, ειδικά όταν η ιστορία που αφηγείσαι είναι τόσο βαριά, τόσο τραγική. Για να αποφύγεις την επανάληψη και την υπερδραματοποίηση, ιδίως όταν είσαι από τη φύση σου δραματική, όπως εγώ, πρέπει να αποφεύγεις τις λέξεις. Είμαι Αράβισσα· γεννήθηκα «δραματική», και είμαστε πολιτισμός που επικοινωνεί με τα μάτια, με το σώμα, με την αφαίρεση. Δούλεψα με μια δασκάλα υποκριτικής, η Λίζα Μελίγιο, μαθήτρια της μεθόδου Μάιζνερ. Της είπα: «Πώς να κλαίω με 40 διαφορετικούς τρόπους; Υπάρχουν κυριολεκτικά 40 στιγμές που πρέπει να κλαίω». Και μου είπε κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ: «Προσπάθησε να ζεις στον χώρο που βρίσκεσαι ακριβώς πριν κλάψεις. Γιατί αν το κοινό σε δει ότι είσαι έτοιμη να κλάψεις, θα το τελειώσει για σένα». Μην αφήσεις το δάκρυ να πέσει. Υπάρχε σε εκείνη τη στιγμή, λίγο πριν.
Ζούμε σε εποχές που ο φόβος και η βία κυριαρχούν. Πιστεύεις ότι ταινίες σαν αυτή μπορούν να κάνουν τη διαφορά;
Με σπαράζει, ως Παλαιστίνια γυναίκα, να βλέπω αυτό που συμβαίνει στον λαό μου αυτή τη στιγμή. Να ξυπνάω κάθε πρωί και να μετράω, πόσοι νεκροί, πόσοι στα συντρίμμια, πόσοι στις φυλακές χωρίς δίκη, πόσοι πρόσφυγες σε διάφορα μέρη του κόσμου χωρίς κανένα δικαίωμα. Είμαι Παλαιστίνια πρόσφυγας γεννημένη στον Λίβανο, το λέω αυτό χωρίς προσωπική ατζέντα. Έχω ανθρώπινη ατζέντα. Βλέπω αυτό που γίνεται σε όλο τον κόσμο και είμαι σοκαρισμένη και θυμωμένη. Και δεν είμαι θυμωμένη μόνο ως Παλαιστίνια, είμαι θυμωμένη ως ανθρώπινο ον. Η Ευρώπη εξοπλίζεται; Εγώ ήρθα στην Ευρώπη το 2000, σπούδασα εδώ τέχνη, διάλεξα αυτήν να είναι το σπίτι μου. Ναι, αυτός ο κόσμος χρειάζεται να δει τέτοιες ταινίες. Χρειάζεται να ελέγξει την ανθρωπιά του, την ηθική πυξίδα του. Χρειάζεται ενσυναίσθηση. Δεν υπάρχει «άλλος». Δεν υπάρχει ξένος. Βλέπεις κάποιον ως ξένο μόνο αν είσαι αποκομμένος από την ανθρωπιά σου. Γιατί αν είσαι συνδεδεμένος, ο καθένας είναι αδερφός και αδερφή σου.
Αν και αυτή η συνέντευξη, όπως θα δείτε και από το μικρό απόσπασμα του βίντεο παρακάτω, λέει περισσότερα από τα λεγόμενα μέσω της ροής, της οπτικής επικοινωνίας, του βιώματος, κρατώ κάτι: «Δεν υπάρχει ξένος. Τον βλέπεις ως ξένο μόνο αν είσαι αποκομμένος από την ανθρωπιά σου. Γιατί αν είσαι συνδεδεμένος μαζί της, ο καθένας είναι αδερφός και αδερφή σου, κάθε ένας. Και κανείς δεν έχει το προνόμιο να ανήκει κάπου περισσότερο από κάποιον άλλον.»
Δείτε το trailer:
www.ertnews.gr
