Μια μαθήτρια μουντζούρωσε έναν τοίχο. Η καθηγήτριά της τη ρώτησε γιατί. Η απάντηση, περίπου ότι ο τοίχος ήταν ήδη άσχημος, θα μπορούσε να κλείσει εκεί μια συνηθισμένη σχολική ιστορία.
Στο 39ο Γυμνάσιο Αθηνών, στην Κυψέλη, όμως, έγινε η αρχή για κάτι εντελώς διαφορετικό.
Τρία χρόνια αργότερα, αίθουσες, διάδρομοι, βιβλιοθήκη, κυλικείο, προαύλιο, ακόμη και οι τοίχοι στις πιλοτές και στις τουαλέτες έχουν γεμίσει χρώμα. Περίπου 80 μαθητές δημιούργησαν 40 τοιχογραφίες, μετατρέποντας το σχολείο σε μια τεράστια εικαστική διαδρομή που ξεκινά από την προϊστορία και φτάνει μέχρι την εξερεύνηση του Διαστήματος.
Η Ιστορία του κόσμου πάνω στους τοίχους
Την ιδέα είχε η καθηγήτρια Γαλλικών Ρέα Νταζύ, η οποία, σε συνεργασία με τον τότε διευθυντή του σχολείου Γιάννη Κελεπούρη, αξιοποίησε εγκεκριμένο πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων.
Μόνο η προετοιμασία χρειάστηκε περισσότερες από 100 ώρες.
Η εκπαιδευτικός μελέτησε ιστορικές περιόδους, έργα τέχνης, πολιτισμούς, μεγάλες εφευρέσεις και επιστημονικές ανακαλύψεις, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων ως οδηγό το «Χρονικό του Κόσμου» του Ισαάκ Ασίμοφ. Στη συνέχεια δημιούργησε μακέτες με περισσότερες από 800 εικόνες, πάνω στις οποίες βασίστηκε η μεγάλη ιστορική χρονογραμμή του ισογείου.
Από εκεί και πέρα ανέλαβαν τα παιδιά.
Επί δυόμισι χρόνια μαθητές έμεναν στο σχολείο τα απογεύματα και ζωγράφιζαν. Αρχαία Αίγυπτος, Μινωική Κρήτη, αρχαία Ελλάδα, Ρώμη, Βυζάντιο, Μεσαίωνας, Αναγέννηση, νεότεροι χρόνοι και Διάστημα περνούν πλέον από τους τοίχους του κτιρίου σαν ένα τεράστιο εικονογραφημένο βιβλίο.
Και οι αίθουσες ακολουθούν την εποχή του διαδρόμου τους. Έτσι, δίπλα στη σύγχρονη περίοδο εμφανίζονται μορφές όπως ο Σαρλό και ο Πικάσο, ενώ κάθε χώρος αποκτά τη δική του ταυτότητα.
Το πείραμα που διέψευσε τους φόβους
Στην αρχή υπήρχε και η εύλογη αμφιβολία: πόσο θα αντέξουν οι ζωγραφιές μέσα σε ένα γυμνάσιο;
Η απάντηση αποδείχθηκε ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι ολόκληρου του εγχειρήματος.
Οι τοιχογραφίες παραμένουν άθικτες. Οι μαθητές δεν γράφουν πάνω τους, δεν τις καταστρέφουν και οι νεότεροι που μπαίνουν για πρώτη φορά στο σχολείο φαίνεται να προσαρμόζονται αμέσως σε έναν χώρο που αντιμετωπίζεται διαφορετικά ακριβώς επειδή δείχνει διαφορετικός.
Η αλλαγή, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, δεν ήταν μόνο αισθητική. Τα παιδιά άρχισαν να παρατηρούν τις εικόνες, να αναζητούν μέρη στους χάρτες, να ρωτούν για πρόσωπα και εποχές και —κυρίως— να αισθάνονται ότι το σχολείο τούς ανήκει.
Μαθητές και καθηγητές από άλλα σχολεία έχουν ήδη επισκεφθεί το 39ο Γυμνάσιο ειδικά για να δουν τις τοιχογραφίες, με τους ίδιους τους μαθητές να αναλαμβάνουν τον ρόλο του ξεναγού.
Όταν ο χώρος αρχίζει να διδάσκει
Ίσως εκεί βρίσκεται και η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της ιστορίας.
Οι τοίχοι ενός σχολείου συνήθως λειτουργούν σαν φόντο. Στην Κυψέλη έγιναν μέρος του μαθήματος.
Δεν χρειάστηκε κάποιο εντυπωσιακό κονδύλι ή μια μεγάλη αρχιτεκτονική παρέμβαση. Οι δαπάνες καλύφθηκαν από τα οικονομικά του σχολείου και προσωπικά έξοδα, ενώ η πραγματική επένδυση ήταν οι εκατοντάδες ώρες δουλειάς εκπαιδευτικών και μαθητών.
Το 39ο Γυμνάσιο βρίσκεται στη Βελβενδού 47, στην Άνω Κυψέλη, ένα απολύτως κανονικό δημόσιο σχολείο μέσα στον πυκνό αστικό ιστό της Αθήνας.
Μόνο που στο εσωτερικό του, για να φτάσει κάποιος από μια αίθουσα στην άλλη, μπορεί να χρειαστεί να περάσει πρώτα από την αρχαία Αίγυπτο, την Αναγέννηση και τον 20ό αιώνα.
Και όλα αυτά επειδή κάποτε μια μαθήτρια κοίταξε έναν γκρι τοίχο και σκέφτηκε ότι δεν είχε και μεγάλη σημασία αν τον μουτζούρωνε.
Drop Media | Ειδήσεις από την Ελλάδα Από μια μουτζούρα σε 40 τοιχογραφίες: Το γυμνάσιο της Κυψέλης που έβαλε χρώμα στην Ιστορία
