Περίπου 50.000 άνθρωποι πέρασαν μέσα σε ένα 24ωρο από το Μαρόκο στη Θέουτα, σε μία πρωτοφανή μαζική μετακίνηση που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 57 ανθρώπους και προκάλεσε άμεσες πολιτικές αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο ισπανικός θύλακος στη βόρεια Αφρική, με πληθυσμό περίπου 84.000 κατοίκων, δέχθηκε μέσα σε λίγες ώρες έναν αριθμό αφίξεων μεγαλύτερο από το μισό του μόνιμου πληθυσμού του. Χιλιάδες άνθρωποι κινήθηκαν προς τα σύνορα από ξηρά και θάλασσα, αρκετοί κολυμπώντας ή χρησιμοποιώντας αυτοσχέδια μέσα, ενώ οι τοπικές υποδομές και οι δυνάμεις ασφαλείας βρέθηκαν αντιμέτωπες με συνθήκες κατάρρευσης.
Η κρίση πέρασε γρήγορα από τη Θέουτα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Ιταλία ανακοίνωσε προσωρινούς ελέγχους στις αφίξεις από την Ισπανία, η Γαλλία ενίσχυσε τη φύλαξη των κοινών συνόρων και η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ συγκάλεσε έκτακτες συσκέψεις στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων.
Δεκάδες νεκροί στη μαζική διέλευση
Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών υπολόγισε ότι περίπου 50.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα από το πρωί της Πέμπτης, ενώ ο επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης, Χουάν Χεσούς Βίβας, ανέβασε τον συνολικό αριθμό ακόμη και στις 60.000 αφίξεις.
Τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ορισμένοι πνίγηκαν προσπαθώντας να προσεγγίσουν κολυμπώντας τις ακτές της Θέουτα, ενώ άλλοι ποδοπατήθηκαν ή τραυματίστηκαν θανάσιμα μέσα στον συνωστισμό που δημιουργήθηκε στα σημεία διέλευσης.
Διαβάστε επίσης: Γιατί η Θεούτα πλημμύρισε με μετανάστες; Kρίση με επιπτώσεις στην Ισπανία
Η μετακίνηση ξεκίνησε με μικρότερες ομάδες, αλλά μέσα σε λίγες ώρες απέκτησε τεράστιες διαστάσεις. Εικόνες και πληροφορίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οδήγησαν χιλιάδες νέους από διαφορετικές περιοχές του Μαρόκου προς τα σύνορα, με αρκετούς να πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την ηπειρωτική Ισπανία.
Επέστρεψαν στο Μαρόκο περισσότεροι από 48.000
Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι έως το απόγευμα της Παρασκευής περίπου 48.300 από όσους είχαν εισέλθει στη Θέουτα είχαν επιστρέψει στο Μαρόκο. Πολλοί επέστρεψαν οικειοθελώς, καθώς διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να μετακινηθούν προς την ηπειρωτική Ισπανία και βρέθηκαν χωρίς στέγη, τροφή και βασική υποστήριξη.
Οι αρχές του Μαρόκου ενίσχυσαν σταδιακά την παρουσία τους στην περιοχή και έκλεισαν τις προσβάσεις προς τα σύνορα, έπειτα από την αρχική μαζική διέλευση. Παράλληλα, δεκάδες άνθρωποι συνελήφθησαν για επεισόδια και συγκρούσεις που σημειώθηκαν στην περιοχή της μεθορίου.
Η ακριβής αιτία που προκάλεσε τη μαζική κίνηση παραμένει υπό διερεύνηση. Η Μαδρίτη αποδίδει καθοριστικό ρόλο σε κυκλώματα διακίνησης και σε παραπλανητικές πληροφορίες για πρόσφατη απόφαση του ισπανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τις άμεσες επιστροφές όσων φτάνουν διά θαλάσσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποιεί τον μηχανισμό κρίσεων
Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκάλεσε για το Σάββατο συνεδρίαση στο πλαίσιο του μηχανισμού Integrated Political Crisis Response, γνωστού ως IPCR.
Ο μηχανισμός χρησιμοποιείται για τον συντονισμό των κρατώνμελών και των ευρωπαϊκών θεσμών σε μεγάλες, σύνθετες κρίσεις. Για τη Δευτέρα έχει προγραμματιστεί έκτακτη συνάντηση των πρέσβεων των κρατώνμελών, προκειμένου να εξεταστούν η κατάσταση στη Θέουτα, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και οι σχέσεις της ΕΕ με το Μαρόκο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προσφέρει στην Ισπανία πρόσθετη επιχειρησιακή και οικονομική βοήθεια, καθώς και ενίσχυση της παρουσίας της Frontex. Παράλληλα, βρίσκεται σε επαφή με τις μαροκινές αρχές για την αποτροπή νέων μαζικών διελεύσεων.
Η Ιταλία επανέφερε ελέγχους για έναν μήνα
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε την προσωρινή επαναφορά ελέγχων για αφίξεις από την Ισπανία, για χρονικό διάστημα ενός μήνα.
Το μέτρο δεν αφορά Ισπανούς ή άλλους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προβλέπει στοχευμένους ελέγχους σε πολίτες τρίτων χωρών που ταξιδεύουν από την Ισπανία προς την Ιταλία μέσω αεροδρομίων και λιμανιών. Η Ρώμη χαρακτήρισε την απόφαση έκτακτη και αναγκαία για την εθνική ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι θα εφαρμοστεί με τρόπο που θα περιορίζει τις επιπτώσεις στην τουριστική κίνηση.
Η Μαδρίτη αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας την ιταλική κυβέρνηση ότι δημιουργεί σύγχυση και χρησιμοποιεί την κρίση για εσωτερικούς πολιτικούς σκοπούς. Ο Πέδρο Σάντσεθ υπογράμμισε ότι η αλληλεγγύη μπορεί να αποτελεί πολιτική επιλογή, ο σεβασμός όμως στις ευρωπαϊκές συνθήκες είναι υποχρεωτικός.
Γαλλία και Πορτογαλία ενισχύουν τους ελέγχους
Η Γαλλία ενίσχυσε την παρουσία αστυνομικών και χωροφυλάκων στα σύνορα με την Ισπανία, επιβάλλοντας αυστηρότερους ελέγχους στα περάσματα των Πυρηναίων.
Σε προληπτική ενίσχυση των ελέγχων προχώρησε και η Πορτογαλία, κυρίως στα νότια χερσαία και θαλάσσια σύνορά της. Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο διευκρίνισε ότι η Λισαβόνα δεν προτίθεται, προς το παρόν, να αναστείλει την εφαρμογή των κανόνων της Σένγκεν με την Ισπανία.
Η Μαδρίτη επιμένει ότι η Θέουτα παραμένει απομονωμένη
Η ισπανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η κρίση δεν έχει δημιουργήσει μεταναστευτική ροή προς την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ δήλωσε, έπειτα από επικοινωνία με την ισπανική πλευρά, ότι ούτε ένας από τους νεοαφιχθέντες δεν είχε περάσει στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Η Θέουτα και η Μελίγια υπάγονται σε ειδικό καθεστώς στο πλαίσιο του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν. Η είσοδος στους δύο ισπανικούς θυλάκους δεν επιτρέπει αυτόματη μετακίνηση προς την ηπειρωτική Ισπανία, καθώς προηγούνται έλεγχοι ταυτότητας και ταξιδιωτικών εγγράφων.
Η κρίση, επομένως, δεν έχει μετατραπεί σε μαζική μετακίνηση πληθυσμού στο εσωτερικό της Ευρώπης. Έχει όμως ήδη οδηγήσει κράτημέλη σε μονομερείς συνοριακούς ελέγχους και έχει ανοίξει μία ιδιαίτερα σκληρή αντιπαράθεση για το ποιος φέρει την ευθύνη προστασίας των εξωτερικών ευρωπαϊκών συνόρων.
Η έκτακτη σύνοδος των πρέσβεων τη Δευτέρα θα δείξει αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή απάντηση ή αν η Θέουτα θα γίνει το σημείο εκκίνησης για ένα νέο κύμα εθνικών περιορισμών μέσα στη ζώνη Σένγκεν.
Drop Media | Περισσότερα Διεθνή Νέα Θέουτα: 50.000 πέρασαν σε μία ημέρα, 57 νεκροί – Η κρίση που σηκώνει ξανά τα σύνορα της Σένγκεν
