Μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές των τελευταίων ετών στον τρόπο με τον οποίο θα αναπτύσσεται η ελληνική βιομηχανία φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα.
Το νέο πλαίσιο τέθηκε σε ισχύ στις 28 Αυγούστου και αντικαθιστά εκείνο του 2009, όταν η οικονομική, ενεργειακή και γεωπολιτική πραγματικότητα ήταν εντελώς διαφορετική.
Η κεντρική φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: λιγότερη διάσπαρτη βιομηχανία, περιορισμός της εκτός σχεδίου εγκατάστασης και μεταφορά ολοένα μεγαλύτερου μέρους της παραγωγικής δραστηριότητας σε οργανωμένους υποδοχείς και Επιχειρηματικά Πάρκα.
Στόχος είναι να σταματήσει το μοντέλο των προηγούμενων δεκαετιών, όταν εργοστάσια δημιουργούνταν αποσπασματικά, χωρίς ολοκληρωμένες υποδομές και χωρίς σταθερές χρήσεις γης, με αποτέλεσμα στη συνέχεια να προκύπτουν συγκρούσεις με κατοικίες και άλλες δραστηριότητες.
Παράλληλα αλλάζει και ο ίδιος ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται η παραγωγή. Για πρώτη φορά βιομηχανία, αποθήκευση και εφοδιαστική αλυσίδα εντάσσονται σε έναν ενιαίο σχεδιασμό. Η παραγωγή συνδέεται με τα logistics, τις μεταφορές και τις υποδομές που απαιτούνται για να φτάσει ένα προϊόν από το εργοστάσιο στην αγορά.
Το νέο πλαίσιο όμως δημιουργεί και το μεγάλο ερώτημα της επόμενης ημέρας: Μήπως η Πολιτεία περιορίζει σταδιακά τις εναλλακτικές εκτός οργανωμένων υποδοχέων, ποιος θα καθορίζει τους όρους εισόδου και λειτουργίας των επιχειρήσεων μέσα σε αυτούς; Και κυρίως, πόσο ανταγωνιστικό θα είναι το κόστος για μια μικρή ή μεσαία μεταποιητική επιχείρηση;
ΟΙ «ΤΡΕΙΣ ΤΑΧΥΤΗΤΕΣ»
Σε αυτό ακριβώς το σημείο επικεντρώνεται η κριτική του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών. Ο ΠΑΣΕΒΙΠΕ έχει αντιδράσει στη ρύθμιση του άρθρου 10.3.ε., υποστηρίζοντας ότι αντί για ενιαίους κανόνες δημιουργούνται στην πράξη βιομηχανίες «τριών ταχυτήτων».
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, διαφορετικές συνθήκες διαμορφώνονται για τις επιχειρήσεις εκτός οργανωμένων υποδοχέων, για όσες βρίσκονται σε ΒΙΟΠΑ ή σχήματα αυτοδιαχείρισης και για εκείνες που λειτουργούν μέσα σε οργανωμένους υποδοχείς με διαφορετικό φορέα διαχείρισης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στον ΠΑΣΕΒΙΠΕ η δυνατότητα του φορέα διαχείρισης να έχει ρόλο στον έλεγχο της πολεοδομικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας των επιχειρήσεων.
Η ένσταση είναι προφανής: ένας ιδιώτης που παρέχει υπηρεσίες και έχει οικονομική σχέση με τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις δεν πρέπει, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, να μετατρέπεται ταυτόχρονα σε οιονεί ελεγκτική αρχή.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΤΒΑ
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη λόγω της θέσης που ήδη κατέχει η ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ στην αγορά των οργανωμένων βιομηχανικών περιοχών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, διαχειρίζεται 27 οργανωμένες βιομηχανικές περιοχές, στις οποίες λειτουργούν περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις και απασχολούνται πάνω από 30.000 εργαζόμενοι.
Επομένως, όσο η Πολιτεία κάνει δυσκολότερη τη διάσπαρτη εγκατάσταση, τόσο σημαντικότερο γίνεται να υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός μεταξύ των οργανωμένων υποδοχέων. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η χωροταξική τάξη να αποκτήσει ένα επιπλέον κόστος εισόδου για τη βιομηχανία.
Η ΒΙΠΕ ΠΑΤΡΑΣ
Η αλλαγή αφορά άμεσα την Αχαΐα, καθώς η περιοχή διαθέτει έναν από τους σημαντικότερους οργανωμένους βιομηχανικούς υποδοχείς της Δυτικής Ελλάδας, το Επιχειρηματικό Πάρκο Πατρών. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ, το πάρκο έχει συνολική έκταση περίπου 4.100 στρεμμάτων και φιλοξενεί 100 εγκατεστημένες και λειτουργούσες επιχειρήσεις από σημαντικούς κλάδους της μεταποίησης, μεταξύ άλλων τρόφιμα, δομικά υλικά, ξύλο, χημικά και φάρμακα.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν υπάρχει βιομηχανική γη στην Αχαΐα, αλλά αν υπάρχει επαρκής και πραγματικά διαθέσιμος χώρος για τη νέα παραγωγική δραστηριότητα. Η ΕΤΒΑ αναφέρει ότι στο πάρκο έχουν διαμορφωθεί βιομηχανικά και βιοτεχνικά οικόπεδα συνολικής έκτασης 2.827,2 στρεμμάτων, όμως το συγκεκριμένο μέγεθος αφορά το σύνολο των οικοπέδων και δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με ελεύθερη γη προς άμεση αξιοποίηση.
Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΧΑΪΑ
Για την Αχαΐα, πάντως, το νέο πλαίσιο μπορεί να ανοίξει και μια μεγάλη αναπτυξιακή συζήτηση.
Η περιοχή διαθέτει τη ΒΙΠΕ Πατρών, λιμάνι, πανεπιστημιακό και ερευνητικό οικοσύστημα και θέση πάνω στον δυτικό μεταφορικό άξονα. Την ίδια στιγμή έχει ήδη κατατεθεί από τον πρόεδρο του ΠΑΣΕΒΙΠΕ Πέτρο Μαντά η πρόταση δημιουργίας νέου Επιχειρηματικού Πάρκου στη Χαλανδρίτσα, στην έκταση των περίπου 1.200 στρεμμάτων που προοριζόταν για το Αυτοκινητοδρόμιο Πάτρας, ενώ θα έπρεπε να εξεταστούν κι άλλες περιοχές όπως το Αίγιο.
Η νέα χωροταξική πραγματικότητα μπορεί επομένως να αποτελέσει ευκαιρία για την περιοχή. Υπό μία βασική προϋπόθεση: τα Επιχειρηματικά Πάρκα να αποτελέσουν ελκυστικό χώρο επένδυσης και όχι αναγκαστικό μονόδρομο. Γιατί το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να αποφασίσει το κράτος πού θα εγκαθίσταται η βιομηχανία. Είναι να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε να θέλει πράγματι η βιομηχανία να εγκατασταθεί εκεί.
Πέτρος Μαντάς: «Η βιομηχανία στα Πάρκα, αλλά με κόστος 30%»
Τη γενική κατεύθυνση του νέου Χωροταξικού για τη Βιομηχανία, που προωθεί τη συγκέντρωση της παραγωγικής δραστηριότητας σε οργανωμένα Επιχειρηματικά Πάρκα και Ζώνες, χαρακτηρίζει θετική ο πρόεδρος του ΠΑΣΕΒΙΠΕ, Πέτρος Μαντάς με δηλώσεις του στην «Π». Oπως επισημαίνει, οι ήδη εγκατεστημένες και νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις δεν επηρεάζονται άμεσα, ωστόσο το νέο πλαίσιο θα καθορίσει τις μελλοντικές επεκτάσεις και μετεγκαταστάσεις.
Ομως, ο κ. Μαντάς εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κόστος λειτουργίας και τον κίνδυνο μονοπωλιακών καταστάσεων στις βιομηχανικές περιοχές και τα Επιχειρηματικά Πάρκα. «Δεν μπορεί οι επιχειρήσεις να πληρώνουν ό,τι θέλει ένας διαχειριστής» σημειώνει, υποστηρίζοντας ότι η εγκατάσταση σε Πάρκο θα πρέπει να συνεπάγεται κόστος τουλάχιστον 30% χαμηλότερο απ’ ότι εκτός Πάρκου.
Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη δημιουργίας νέου οργανωμένου υποδοχέα στην Αχαΐα, καθώς η ΒΙΠΕ Πατρών βρίσκεται κοντά στον κορεσμό, ενώ υπάρχουν άτυπες συγκεντρώσεις επιχειρήσεων σε Πάτρα, έξω από τη Χαλανδρίτσα, στο Ρίο αλλά και Αίγιο.
Δημήτρης Λειβαδάρος: «Δεν μας αρέσει που όλα πάνε σε δύο χέρια»
Θετικά βλέπει ο πρόεδρος του ΣΕΒΙΠΑ, Δημήτρης Λειβαδάρος, την ανάγκη ύπαρξης ενός οργανωμένου πλαισίου για τη βιομηχανική δραστηριότητα, εκφράζει όμως έντονο προβληματισμό για τη συγκέντρωση του ελέγχου. «Δεν μας αρέσει που όλα πάνε σε δύο χέρια. Με αγχώνει για το πού θα πάμε» σημειώνει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μη δημιουργηθεί μονοπώλιο στη διαχείριση και στη λήψη αποφάσεων.
Ο κ. Λειβαδάρος αναγνωρίζει ότι η ΕΤΒΑ διαθέτει την οργάνωση για να διαχειριστεί τις Βιομηχανικές Περιοχές, ωστόσο θεωρεί προβληματικό το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις δεν έχουν ουσιαστικά δικαιώματα αυτοδιαχείρισης και καλούνται να ακολουθούν αποφάσεις και να καταβάλλουν το αντίστοιχο κόστος.
Σε ό,τι αφορά τη ΒΙΠΕ Πατρών, επισημαίνει ότι τα περιθώρια είναι πλέον περιορισμένα, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμες μεγάλες εκτάσεις για την εγκατάσταση μεγάλων επιχειρήσεων άρα και νέων επενδύσεων. Για τις μικρομεσαίες υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες, ενώ τα κοινόχρηστα χαρακτηρίζονται κάπως αυξημένα, αλλά συνοδεύονται πλέον από περισσότερες υπηρεσίες.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Νέο Χωροταξικό για τη βιομηχανία: Η στροφή προς τα οργανωμένα Επιχειρηματικά Πάρκα, η ΒΙΠΕ Πατρών και η πρόταση για νέο υποδοχέα
