Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες εξαιρέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου το δημόσιο χρέος προβλέπεται να ακολουθήσει πτωτική πορεία τα επόμενα χρόνια, την ώρα που το ΔΝΤ προειδοποιεί για αυξημένες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς της Ευρώπης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ταμείου, το ελληνικό χρέος αναμένεται να μειωθεί αισθητά έως το 2031, ενώ σε πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες η τάση θα είναι αντίστροφη.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έχει προειδοποιήσει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με μεγάλες δημοσιονομικές πιέσεις τα επόμενα χρόνια. Οι δαπάνες για συντάξεις και υγεία αυξάνονται λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί σημαντικούς πόρους, ενώ πλέον προστίθεται και η ανάγκη για υψηλότερες αμυντικές δαπάνες. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η πρόσθετη ετήσια επιβάρυνση από αυτούς τους τομείς μπορεί να φτάσει το 5% του ΑΕΠ έως το 2040.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ταμείο προειδοποιεί ότι, χωρίς αλλαγές πολιτικής, το δημόσιο χρέος της μέσης ευρωπαϊκής χώρας θα μπορούσε να φτάσει περίπου στο 130% του ΑΕΠ έως το 2040. Το μήνυμα είναι σαφές: οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα χρειαστεί να χρηματοδοτήσουν τις νέες ανάγκες με δύσκολες αποφάσεις, είτε μέσω αύξησης εσόδων είτε μέσω περιορισμού άλλων δαπανών.
Η Ελλάδα στις λίγες εξαιρέσεις
Στις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ, η εικόνα για την Ευρωζώνη δείχνει μικρή αλλά σταθερή αύξηση του χρέους. Για το σύνολο της Ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να ανέβει από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 89,7% το 2031. Μέσα σε αυτή την τάση, η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία, εμφανίζεται στις χώρες όπου το χρέος ακολουθεί καθοδική πορεία.
Για την Ελλάδα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει κοντά στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031. Στην τελευταία αξιολόγησή του για την ελληνική οικονομία, το Ταμείο ανέφερε ότι, με βάση το βασικό σενάριο, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα μειωθεί κατά περίπου 35 ποσοστιαίες μονάδες μεσοπρόθεσμα, φτάνοντας περίπου στο 110% το 2031.
Ποιες χώρες θα αφήσει πίσω της
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ελληνικό χρέος, που για χρόνια αποτελούσε το πιο βαριά φορτισμένο μέγεθος στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι θα βρεθεί χαμηλότερα από το χρέος χωρών όπως η Γαλλία και το Βέλγιο έως το 2031. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΔΝΤ, το γαλλικό χρέος προβλέπεται να αυξηθεί, ενώ ανοδική πορεία αναμένεται και για το βελγικό.
Η σύγκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελλάδα βρέθηκε την προηγούμενη δεκαετία στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, με αυστηρά προγράμματα προσαρμογής, διαπραγματεύσεις, μνημόνια και μεγάλες κοινωνικές πιέσεις. Σήμερα, το ΔΝΤ βλέπει το ελληνικό χρέος να αποκλιμακώνεται, την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένες δαπάνες και χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Γιατί μειώνεται το ελληνικό χρέος
Η πτώση του ελληνικού χρέους συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων. Το ΔΝΤ αναφέρεται στην ισχυρή ανάπτυξη, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στο σχετικά χαμηλό μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης και στη μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής του ελληνικού χρέους. Αυτά τα στοιχεία έχουν συμβάλει ήδη στη μεγάλη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ από τα επίπεδα του 2020 και, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα συνεχίσουν να λειτουργούν υποστηρικτικά τα επόμενα χρόνια.
Σημαντικό ρόλο έχει παίξει και η ενεργητική διαχείριση του χρέους, με πρόωρες αποπληρωμές παλαιότερων δανείων και κινήσεις που βελτιώνουν το προφίλ των υποχρεώσεων της χώρας. Η Ελλάδα έχει ήδη κινηθεί προς πρόωρη αποπληρωμή ακριβότερων δανείων, μειώνοντας το βάρος εξυπηρέτησης και στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας στις αγορές.
Άμυνα και συντάξεις: Γιατί η Ελλάδα πιέζεται λιγότερο
Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί την Ελλάδα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι οι αμυντικές της δαπάνες βρίσκονται ήδη σε υψηλό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι δεν αντιμετωπίζει την ίδια ανάγκη απότομης αύξησης των αμυντικών δαπανών που έχουν άλλες χώρες της ΕΕ, οι οποίες καλούνται τώρα να καλύψουν γρήγορα το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Παράλληλα, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα, παρότι παραμένουν υψηλές ως ποσοστό του ΑΕΠ, προβλέπεται να συγκλίνουν σταδιακά προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, λόγω των αλλαγών που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια. Οι δαπάνες για την υγεία αναμένεται να αυξηθούν, αλλά σύμφωνα με τις εκτιμήσεις δεν φαίνεται να ανατρέπουν την πορεία αποκλιμάκωσης του χρέους.
Το μήνυμα πίσω από τους αριθμούς
Η πρόβλεψη του ΔΝΤ δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει απαλλαγεί από κινδύνους. Το χρέος παραμένει υψηλό και η πορεία του εξαρτάται από την ανάπτυξη, τα πλεονάσματα, το κόστος δανεισμού και τη συνέχιση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής.
Δείχνει, όμως, μια σημαντική αλλαγή στην ευρωπαϊκή εικόνα: η Ελλάδα, που για χρόνια παρουσιαζόταν ως το πιο ευάλωτο σημείο της Ευρωζώνης, εμφανίζεται πλέον στις χώρες με καθοδική πορεία χρέους, την ώρα που μεγάλες οικονομίες της ΕΕ βλέπουν τις πιέσεις να αυξάνονται.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία ΔΝΤ: Η Ελλάδα ρίχνει το χρέος, η Ευρώπη το βλέπει να φουσκώνει
