Η αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ αλλάζει ξανά τα δεδομένα για δάνεια, καταθέσεις και τραπεζικά έσοδα, με τη μεγαλύτερη πίεση να πέφτει στους δανειολήπτες που έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο.
Η επίδραση δεν είναι ίδια για όλους. Οι κάτοχοι παλαιότερων στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων είναι οι πιο εκτεθειμένοι, καθώς μεγάλο μέρος αυτών των χορηγήσεων παραμένει συνδεδεμένο με δείκτες Euribor. Αντίθετα, όσοι πήραν νέο στεγαστικό τα τελευταία χρόνια με σταθερό επιτόκιο έχουν, προς το παρόν, μεγαλύτερη προστασία από τις αναπροσαρμογές.
Στις καταθέσεις, η εικόνα είναι διαφορετική. Η αύξηση των επιτοκίων δεν αναμένεται να περάσει άμεσα και ουσιαστικά στους απλούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου, αν και στα νέα χρήματα και στις προθεσμιακές καταθέσεις οι τράπεζες ήδη προσφέρουν καλύτερες αποδόσεις.
We raised our key interest rates by 0.25 percentage points.
Read today’s decisions https://t.co/U5EJrk1UNJ pic.twitter.com/9nvCBnv4uV
— European Central Bank (@ecb) June 11, 2026
Ποιοι δανειολήπτες επηρεάζονται περισσότερο
Η πορεία του Euribor είχε ήδη προϊδεάσει για τις αποφάσεις της ΕΚΤ. Το Euribor τριμήνου αποτυπώνει, σύμφωνα με την εικόνα της αγοράς, την προσδοκία και για ακόμη μία αύξηση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ στο 2,50%.
Στα υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια, τα περισσότερα που χορηγήθηκαν πριν από το 2022 ήταν συνδεδεμένα με κυμαινόμενο επιτόκιο και δείκτες Euribor. Εκτιμάται ότι σήμερα περίπου το 60%70% του συνολικού υπολοίπου των στεγαστικών δανείων παραμένει σε κυμαινόμενο επιτόκιο, ενώ το υπόλοιπο 30%40% αφορά σταθερά επιτόκια ή περιόδους σταθεροποίησης.
Στα επιχειρηματικά δάνεια, η έκθεση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Τα κυμαινόμενα επιτόκια εκτιμάται ότι αντιστοιχούν σε πάνω από 80%90% των χορηγήσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η αύξηση του κόστους χρήματος περνά πιο άμεσα στις επιχειρήσεις.
Τα νέα στεγαστικά έχουν αλλάξει εικόνα
Στα νέα στεγαστικά δάνεια, η εικόνα είναι πλέον διαφορετική. Μετά τον κύκλο αυξήσεων επιτοκίων της περιόδου 20222024, οι περισσότεροι δανειολήπτες στην Ελλάδα στράφηκαν σε σταθερά επιτόκια, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων στις δόσεις τους.
Σήμερα εκτιμάται ότι περίπου 70%90% των νέων στεγαστικών εκταμιεύσεων αφορά δάνεια με σταθερό επιτόκιο για 3, 5, 10, 15 ή περισσότερα χρόνια. Αντίθετα, μόλις 10%30% των νέων στεγαστικών δανείων επιλέγεται με κυμαινόμενο επιτόκιο.
Αυτό σημαίνει ότι μια νέα αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ επηρεάζει κυρίως όσους έχουν παλαιότερα στεγαστικά ή επιχειρηματικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η πλειονότητα των πρόσφατων στεγαστικών δανειοληπτών παραμένει προσωρινά προστατευμένη, όσο διαρκεί η περίοδος σταθερού επιτοκίου.
Τι γίνεται με τα καταναλωτικά δάνεια
Η αύξηση των επιτοκίων επηρεάζει και τα καταναλωτικά δάνεια, αν και όχι πάντα με τον ίδιο τρόπο.
Στα υφιστάμενα καταναλωτικά δάνεια, μεγάλο μέρος της αγοράς έχει είτε κυμαινόμενο επιτόκιο είτε επιτόκιο που επανεξετάζεται περιοδικά. Όταν αυξάνεται το Euribor και γενικότερα το κόστος χρήματος, αρκετά από αυτά τα δάνεια οδηγούνται σε υψηλότερη δόση στην επόμενη αναπροσαρμογή.
Υπάρχουν, ωστόσο, και σταθερά καταναλωτικά δάνεια, τα οποία δεν επηρεάζονται μέχρι να λήξει η περίοδος σταθερού επιτοκίου.
Στα νέα καταναλωτικά δάνεια, η μεταφορά της αύξησης γίνεται συνήθως ταχύτερα. Όταν ανεβαίνει το κόστος δανεισμού των τραπεζών από την ΕΚΤ, οι τράπεζες προσαρμόζουν αντίστοιχα και τα επιτόκια που προσφέρουν στους πελάτες.
Έτσι, τα νέα καταναλωτικά δάνεια γίνονται ακριβότερα, με μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση για τον δανειολήπτη. Σε περιόδους υψηλών επιτοκίων, οι τράπεζες τείνουν επίσης να γίνονται πιο αυστηρές στις εγκρίσεις, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος καθυστερήσεων ή αδυναμίας αποπληρωμής.
Καταθέσεις: Μικρή διαφορά για τους απλούς λογαριασμούς
Στις καταθέσεις, η επίδραση μιας αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ είναι συνήθως περιορισμένη και καθυστερημένη, ειδικά στους απλούς αποταμιευτικούς λογαριασμούς.
Για τον απλό λογαριασμό ταμιευτηρίου, στην πράξη δεν αλλάζουν πολλά. Οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν παραδοσιακά πολύ χαμηλά επιτόκια σε αυτά τα προϊόντα, τα οποία συνήθως κυμαίνονται από 0,01% έως 0,10%, ενώ σε ειδικότερες περιπτώσεις μπορεί να φτάσουν έως και 0,20%0,30%.
Αυτό σημαίνει ότι μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ δεν μεταφράζεται άμεσα σε αισθητή βελτίωση της απόδοσης για τον μέσο καταθέτη.
Πιο πιθανή είναι η βελτίωση στις προθεσμιακές καταθέσεις, καθώς οι τράπεζες προσαρμόζουν σταδιακά τα επιτόκια που προσφέρουν, κυρίως όταν θέλουν να προσελκύσουν νέα ρευστότητα.
Πληθωρισμός και επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, σε 2,3% το 2027 και σε 2,0% το 2028.
Για τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα, το βασικό σενάριο προβλέπει μέσο όρο 2,5% το 2026 και το 2027, και 2,2% το 2028.
Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό το 2026 και το 2027, λόγω της πιο ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται, σε έναν βαθμό, να περάσει και στον πληθωρισμό των τροφίμων, των αγαθών και των υπηρεσιών.
Παρότι η ΕΚΤ δεν δεσμεύτηκε για νέα αύξηση επιτοκίων, η εκτίμηση που διαμορφώνεται είναι ότι μια ακόμη κίνηση δεν θα αργήσει, με ορισμένους να την τοποθετούν ήδη στον Δεκέμβριο.
Τα οφέλη για τις τράπεζες
Για τις τράπεζες, η άνοδος των επιτοκίων ενισχύει τα καθαρά έσοδα από τόκους. Τα οφέλη υπολογίζονται σε 30 έως 50 εκατ. ευρώ για κάθε τράπεζα για κάθε αύξηση 25 μονάδων βάσης, δηλαδή 0,25 ποσοστιαίων μονάδων.
Επειδή η επίδραση αφορά μισό έτος, η συνολική αύξηση των εσόδων από τόκους εκτιμάται στα 100 εκατ. ευρώ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- ΕΚΤ: Αύξησε τα επιτόκια στο 2,25% λόγω πληθωρισμού και ενεργειακής πίεσης
- Παγκόσμια Τράπεζα: Το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς εδώ και 50 χρόνια απειλεί την παγκόσμια οικονομία
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία ΕΚΤ: Πώς επηρεάζει η αύξηση επιτοκίων δάνεια, καταθέσεις και έσοδα τραπεζών
