Η έκθεση του ΙΟΒΕ για τις περιφέρειες της χώρας: Ανάπτυξη με «αγκάθια», τα στοιχεία για τη Δυτική Ελλάδα

Τις σημαντικές προκλήσεις αλλά και τις αναπτυξιακές δυνατότητες που διαμορφώνονται για τις ελληνικές περιφέρειες τα επόμενα χρόνια ανέδειξε η παρουσίαση της 3ης Εκθεσης «Κοινωνικές και Οικονομικές Τάσεις στις Ελληνικές Περιφέρειες», που πραγματοποιήθηκε χθες το απόγευμα στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Η εκδήλωση, που συνδιοργανώθηκε από το Επιμελητήριο Αχαΐας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, αποτέλεσε παράλληλα την αφετηρία μιας νέας θεσμικής συνεργασίας, με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των δύο φορέων.

Η έκθεση, που θα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του Επιμελητηρίου Αχαΐας από σήμερα και εκπονήθηκε από το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), αποτυπώνει τις βασικές κοινωνικές, δημογραφικές και οικονομικές εξελίξεις στις 13 περιφέρειες της χώρας, αναδεικνύοντας τις ανισότητες, τις προοπτικές ανάπτυξης αλλά και τις προκλήσεις που συνδέονται με τη βιωσιμότητα των τοπικών οικονομιών.

Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, υπογράμμισε τη σημασία της τεκμηριωμένης ανάλυσης στη χάραξη πολιτικών. Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δημόσιος διάλογος χωρίς δεδομένα είναι φλυαρία», επισημαίνοντας ότι ο ρόλος των μελετών δεν είναι μόνο να απαντούν σε ερωτήματα, αλλά και να αναδεικνύουν κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Ο κ. Βέττας σημείωσε ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η ανάπτυξη αυτή ξεκίνησε από ιδιαίτερα χαμηλή βάση. Οπως τόνισε, το κρίσιμο ζητούμενο είναι κατά πόσο η χώρα μπορεί να δημιουργήσει μια ισχυρή και διατηρήσιμη αναπτυξιακή δυναμική. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, καθώς η μείωση και η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή εισοδήματος, την αγορά εργασίας και την περιφερειακή συνοχή.

Την παρουσίαση της έρευνας ανέλαβε ο επικεφαλής Μακροοικονομικών και Χρηματοοικονομικών Μελετών του ΙΟΒΕ, Γιώργος Γατόπουλος, ο οποίος παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της έκθεσης. Οπως ανέφερε, οι δημογραφικές προβλέψεις της Eurostat δείχνουν ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας ενδέχεται να περιοριστεί στα 9,5 εκατομμύρια έως το 2050, εφόσον δεν υπάρξουν ισχυρές θετικές μεταναστευτικές ροές ή σημαντική αύξηση της γεννητικότητας.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η οικονομική δραστηριότητα εξακολουθεί να είναι υπερβολικά συγκεντρωμένη στην Αττική, γεγονός που δεν συναντάται με την ίδια ένταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παρά τη βελτίωση των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας και την αποκλιμάκωση της ανεργίας, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές περιφερειακές ανισότητες, τόσο ως προς το εισόδημα όσο και ως προς την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, υγεία και άλλες βασικές υπηρεσίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Δυτική Ελλάδα, η οποία παρουσιάζει μια σύνθετη εικόνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η περιφέρεια εμφανίζει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, αυξημένες επενδύσεις και σημαντική συμμετοχή στην έρευνα και την καινοτομία, αξιοποιώντας το ισχυρό ακαδημαϊκό και ερευνητικό της οικοσύστημα. Παράλληλα, περίπου ένας στους πέντε εργαζόμενους απασχολείται στον πρωτογενή τομέα, στοιχείο που αναδεικνύει τη σημασία της αγροτικής οικονομίας για την περιοχή.

Ωστόσο, η Δυτική Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, καθώς καταγράφονται αρνητικές τάσεις στο φυσικό και μεταναστευτικό ισοζύγιο, χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, περιορισμένες καταθέσεις και ελλείψεις σε κρίσιμες υποδομές.

Κοινό συμπέρασμα των εισηγήσεων ήταν ότι η γήρανση και η συρρίκνωση του πληθυσμού αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παράλληλα, τονίστηκε ότι η ενίσχυση της καινοτομίας, η αξιοποίηση της γνώσης που παράγεται στα πανεπιστήμια, η προσέλκυση επενδύσεων και η στενότερη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και επιχειρηματικού κόσμου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιφερειών.