Σε κατάσταση μόνιμης οικονομικής πίεσης βρίσκονται τα ελληνικά νοικοκυριά, με τη στεγαστική κρίση να επεκτείνεται πλέον πέρα από το κόστος αγοράς ή ενοικίασης και να πλήττει άμεσα την καθημερινή ρευστότητα των πολιτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία πρόσφατης μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) για τις κοινωνικές ανισότητες, η διπλή πίεση από το κόστος στέγασης και την ενέργεια δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας.
Σταθερά στις καθυστερήσεις οι χαμηλόμισθοι – Πιέζεται η μεσαία τάξη
Η έρευνα του ΙΟΒΕ καταγράφει ανησυχητική επιδείνωση των δεικτών, ιδιαίτερα μετά το 2020, ως απόρροια της ενεργειακής κρίσης και της ανόδου του πληθωρισμού. Για τα νοικοκυριά που βρίσκονται κάτω από το 60% του διάμεσου εισοδήματος, οι καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας έχουν εκτιναχθεί κατά τα έτη 2024 και 2025 στα επίπεδα του 77% έως 80%. Πρακτικά, 4 στα 5 οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά αδυνατούν να ανταποκριθούν έγκαιρα στις βασικές τους υποχρεώσεις.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Η στεγαστική πίεση μετακινείται σταδιακά και προς τη μεσαία τάξη. Στην κατηγορία των νοικοκυριών με εισόδημα άνω του 60% του διάμεσου, το ποσοστό των καθυστερήσεων κυμαίνεται από 30% έως 45%, γεγονός που αποδεικνύει ότι η κάλυψη των πάγιων εξόδων στέγης αποτελεί πλέον πρόκληση για ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί αισθητά μετά το 2020, λόγω της ενεργειακής κρίσης, της ανόδου του κόστους διαβίωσης και των αυξημένων στεγαστικών δαπανών. Για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, μεγάλο μέρος του εισοδήματος απορροφάται από τη στέγαση και την ενέργεια, με αποτέλεσμα ακόμη και μικρές αυξήσεις να οδηγούν σε καθυστερήσεις πληρωμών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η απόκλιση είναι εντυπωσιακή. Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα ποσοστά για τα φτωχά νοικοκυριά κυμαίνονται μεταξύ 20%28%, ενώ για τα υψηλότερα εισοδήματα παραμένουν κάτω από το 10%. Στην Ελλάδα τα ποσοστά είναι πολλαπλάσια, υπογραμμίζοντας το οξύτατο χαρακτήρα του προβλήματος στη χώρα.
Λιγότερα ενεργά στεγαστικά δάνεια
Παράλληλα, τα στοιχεία του ΙΟΒΕ αποκαλύπτουν μια σταθερή πτώση του ποσοστού ιδιοκτητών με ενεργό στεγαστικό δάνειο. Από το 2010 έως το 2025, στα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα το ποσοστό μειώθηκε από 19% σε 9% (πτώση άνω του 50%), ενώ στα φτωχότερα νοικοκυριά υποχώρησε από 10% σε 7%.
Η μείωση αποδίδεται τόσο στην εξόφληση παλαιότερων δανείων όσο και στη δυσκολότερη πρόσβαση σε νέα δάνεια. Μετά την οικονομική κρίση, οι τράπεζες ενίσχυσαν τα κριτήρια χορήγησης, ενώ πολλά νοικοκυριά διστάζουν να αναλάβουν μακροχρόνιο χρέος εν μέσω αβεβαιότητας και αυξημένου κόστους ζωής.
Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων παρουσιάζουν μικρή ανάκαμψη, φτάνοντας τα 2,6 δισ. ευρώ πέρυσι από 1,8 δισ. το 2024. Ωστόσο, παραμένουν πολύ μακριά από τα 15,1 δισ. ευρώ του 2007. Τα επιτόκια στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αυξάνοντας το μηνιαίο κόστος και περιορίζοντας περαιτέρω την πρόσβαση στη στεγαστική πίστη.
Drop Media | Διαβάστε περισσότερες Ειδήσεις με Οικονομική Θεματολογία Η σκληρή πραγματικότητα της στεγαστικής κρίσης: Σε κατάσταση ασφυξίας τα φτωχά νοικοκυριά, 4 στα 5 αφήνουν απλήρωτα ενοίκια και ρεύμα
