Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε διπλό μήνυμα για το μέτωπο με το Ιράν, συνδυάζοντας την αισιοδοξία για συνέχιση των διαπραγματεύσεων με μια καθαρή απειλή ότι η παρούσα ανάπαυλα μπορεί να τελειώσει πολύ γρήγορα. Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στην Ουάσινγκτον, ανέφερε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν μέσα στο Σαββατοκύριακο και άφησε να εννοηθεί πως υπάρχουν ενδείξεις προόδου, χωρίς όμως να ανοίξει τα χαρτιά του για το τι ακριβώς συζητείται. Την ίδια ώρα, ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί δεδομένη καμία παράταση της εκεχειρίας που έχει συμφωνηθεί και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στους βομβαρδισμούς, αν δεν υπάρξει αποτέλεσμα μέσα στο επόμενο διάστημα.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να κρατήσει ζωντανό το διπλωματικό κανάλι, χωρίς να χαλαρώνει την πίεση προς την Τεχεράνη. Ο ίδιος έχει ήδη δηλώσει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός σε βάρος του Ιράν παραμένει σε πλήρη ισχύ μέχρι να υπάρξει οριστική συμφωνία, παρότι η Ουάσινγκτον εμφανίζεται να επενδύει παράλληλα σε νέο γύρο συνομιλιών. Αυτή ακριβώς η διπλή γραμμή, πίεση από τη μία, διαπραγμάτευση από την άλλη, είναι που κρατά την κρίση σε εύθραυστη ισορροπία.
Διαβάστε επίσης: Το μεγάλο θρίλερ της Μέσης Ανατολής για τα Στένα Ορμούζ
Οι επαφές και το δύσκολο πεδίο των συνομιλιών
Το Reuters έχει μεταδώσει ότι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξετάζουν την επανέναρξη επαφών, με το Πακιστάν να παραμένει στο κάδρο ως πιθανός χώρος νέας συνάντησης. Ωστόσο, οι προσδοκίες φαίνεται να έχουν χαμηλώσει αισθητά. Αντί για μια συνολική συμφωνία που θα έκλεινε το σύνολο των ανοιχτών μετώπων, οι δύο πλευρές φαίνεται να συζητούν ακόμη και ένα πιο περιορισμένο πλαίσιο, μια προσωρινή συνεννόηση που θα αποτρέψει την άμεση επιστροφή στη σύγκρουση. Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο βαθιές παραμένουν οι διαφωνίες.
Ο Τραμπ, πάντως, εμφανίζεται δημόσια πιο αισιόδοξος από όσο δείχνει το πραγματικό κλίμα. Έχει υποστηρίξει ότι σημαντικά σημεία έχουν ήδη κλείσει και ότι υπάρχει πεδίο συνεννόησης, ειδικά γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Από την άλλη πλευρά, ιρανικές πηγές έχουν διαψεύσει βασικές αμερικανικές εκδοχές για το τι έχει συμφωνηθεί, στοιχείο που φανερώνει ότι η απόσταση δεν είναι μόνο ουσιαστική αλλά και πολιτική, ακόμη και σε επίπεδο δημόσιας αφήγησης.
Στο επίκεντρο το εμπλουτισμένο ουράνιο
Κρίσιμο σημείο των διαπραγματεύσεων παραμένει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στο Reuters ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να ανακτήσουν το συγκεκριμένο υλικό και να το μεταφέρουν τελικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, μιλώντας μάλιστα για μια διαδικασία που θα μπορούσε να γίνει «με ήρεμο ρυθμό». Η Τεχεράνη, ωστόσο, έχει απορρίψει ευθέως αυτή την εκδοχή, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει συμφωνία για έξοδο του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα. Αυτό είναι ίσως το πιο εκρηκτικό κομμάτι της διαπραγμάτευσης, γιατί εκεί συναντιούνται η στρατηγική καχυποψία, η αποτρεπτική ισχύς και το εσωτερικό πολιτικό κόστος και για τις δύο πλευρές.
Η δημόσια ρητορική του Τραμπ δεν βοηθά απαραίτητα στην αποκλιμάκωση. Αντίθετα, η επιμονή του να μιλά για έλεγχο του πυρηνικού υλικού «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο» ενισχύει την αίσθηση ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει απολύτως στο τραπέζι. Το ίδιο ισχύει και για τις δηλώσεις του ότι δεν είναι βέβαιο πως θα χρειαστεί παράταση της εκεχειρίας πέρα από την επόμενη εβδομάδα, κάτι που μετατρέπει το επόμενο διάστημα σε ασφυκτικό πολιτικό και στρατιωτικό ορόσημο.
Ορμούζ, αποκλεισμός και παγκόσμια νευρικότητα
Στην εξίσωση παραμένουν και τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το πέρασμα είναι ανοικτό για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, αλλά ταυτόχρονα έχει διαμηνύσει ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών δεν πρόκειται να αρθεί πριν από μια οριστική συμφωνία. Η εικόνα αυτή έχει δημιουργήσει μια ιδιότυπη κατάσταση: τυπικά υπάρχει άνοιγμα, στην πράξη όμως η ασφάλεια και η εμπορική κανονικότητα απέχουν ακόμη πολύ από το να θεωρηθούν δεδομένες.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι διεθνείς αγορές συνεχίζουν να αντιδρούν νευρικά σε κάθε νέα δήλωση. Η προοπτική μιας συνεννόησης λειτουργεί εκτονωτικά, όμως η παραμικρή ένδειξη κατάρρευσης των συνομιλιών αρκεί για να επαναφέρει το σενάριο έντασης στην ενέργεια, στη ναυσιπλοΐα και στην ευρύτερη γεωπολιτική σταθερότητα. Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι η κρίση δεν έχει μπει σε τροχιά λύσης· απλώς βρίσκεται σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο μεταβατικό στάδιο.
Το επόμενο 48ωρο
Οι επόμενες ημέρες αποκτούν πλέον χαρακτήρα καμπής. Από τη μία, η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται και ότι υπάρχει περιθώριο προόδου. Από την άλλη, η επιθετική γλώσσα του Τραμπ και η εμμονή στη διατήρηση του αποκλεισμού δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική του εξαναγκασμού. Αυτό σημαίνει ότι το επόμενο 48ωρο δεν θα κρίνει μόνο αν θα προχωρήσει μια προσωρινή συμφωνία, αλλά και αν η περιοχή θα αποφύγει έναν νέο γύρο στρατιωτικής ανάφλεξης.
Drop Media | Περισσότερα Διεθνή Νέα Τραμπ για Ιράν: «Διαπραγματεύσεις το Σαββατοκύριακο» αλλά απειλεί με νέο γύρο βομβαρδισμών
